Stof genoeg

Philip Mechanicus (1936-2005)

Hommage aan een eigenzinnig mens

Philip Mechanicus schreef voor De Groene Amsterdammer sinds 1985. In stukken van altijd bescheiden omvang, in minutieus, haarfijn proza, liet hij zich leiden door zijn liefde voor eten en drinken, en de vele, veelal onverwachte, kanten daarvan.

Mechanicus’ favoriet was de ui. De uivariaties die hij jarenlang wekelijks schreef voor De Groene vormden één grote lofzang op dat kleine, onbetekenende ding met zijn vele eigenschappen en mogelijkheden. De ui kwam zogezegd tot leven, en Mechanicus beschreef zijn lotgevallen. Met liefde voor het kleine, het op het oog niets betekenende, het onder gewaardeerde. Voor het detail.

Over die details schreef hij. Over de rimpels in een uienschil, bijvoorbeeld. Of de theedoek over de asperges bij de groenteman. Zijn proza is een eerbetoon aan de dingen die we over het hoofd zien.

Hijzelf zag niets over het hoofd. Hij had een fenomenaal geheugen. Er was niets dat hij zich niet meer herinnerde. Hoe lang geleden het ook had plaatsgevonden. In een interview zei hij ooit: «Ik weet nog precies wie er op de gracht woonden in mijn tijd. En hun namen. Of ze een hond hadden of een kat. Wat hun gewoontes waren. Ik weet niet waar dat vandaan komt, dat geheugen, of het juist een gebrek aan belangstelling is of een teveel aan belangstelling. Misschien wel een gebrek: dat je geen zin hebt om het te weten, om bepaalde dingen te weten, en dat daarom alles maar blijft hangen. Geen voorkeur. Een selectieloze procedure. Het zijn zinloze feiten. Ik kan blijkbaar het belangrijke moeilijk scheiden van het onbelangrijke.»

Zijn laatste rubriek heette Stof genoeg. Het zijn teksten van een man, een oudere man, die zich zijn leven herinnert. Grote gebeurtenissen en kleine voorvallen.

Week na week beschreef Philip Mechanicus stukjes uit zijn leven, puttend uit het oneindig grote reservoir van herinneringen dat hem ten dienste stond. En elke week verzekerde hij ons dat wat hij vertelde allemaal exact zo was gebeurd. Ook al stamde het tafereel uit 1953. Hij had nog jaren en jaren door kunnen gaan. Stof genoeg.