Cynisme in het kwadraat

Pieter Hilhorst

Liegen is kwalijk. Het voeren van een dubbele agenda is onbehoorlijk, maar nog onuitstaanbaarder is het als mensen niet eens de moeite nemen om te liegen, als ze nalaten om de goede schijn op te houden. Het is de hoogste graad van cynisme. Er spreekt een diepe minachting uit voor alle betrokkenen. Afgelopen weekend heeft Job Cohen toegegeven dat het Tweede-Kamerdebat over de nieuwe vreemdelingenwet volledig is voorgekookt. De coalitiepartijen hebben onder het toeziend oog van de staatssecretaris onderling afspraken gemaakt over hun amendementen. Plechtig hebben ze elkaar beloofd geen enkel oppositievoorstel te steunen. GroenLinks en cda liepen voorspelbaar te hoop tegen deze belediging. En ook de hoofdredactionele commentaren spraken schande van deze verkrachting van het dualisme. De ophef is terecht, maar over de wet zelf gaat het niet meer. Het doel van de wet, het verkorten van de asielprocedures, wordt alom geroemd. Maar het is twijfelachtig of dat doel ook wordt gehaald. Er is geen reden om aan te nemen dat de puinhoop bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst zal verminderen. Op overschrijdingen van de termijn staat geen enkele sanctie. Met de mogelijkheid om een besluitmoratorium in te stellen voor vluchtelingen uit oorlogsgebieden is zelfs een extra mogelijkheid geschapen om de zaak te rekken. Vluchtelingenwerk Nederland heeft terecht vraagtekens gezet bij de eis dat voor drie jaar toegelaten vluchtelingen voor een permanente status een nieuw verzoek indienen. Beter zou het zijn om de tijdelijke status automatisch te bestendigen tenzij zich veranderingen hebben voorgedaan in het land van herkomst. Het vreemde is dat het kabinet in een antwoord op vragen van de Raad van State over de verplichte inburgeringscursus schrijft dat het niet verwacht dat veel asielzoekers met een tijdelijke status alsnog zullen moeten vertrekken. Dus waarom deze extra bureaucratische rompslomp voor de ind en extra onzekerheid voor de asielzoekers? Het antwoord is ontluisterend en simpel. Het kabinet wil een wet die er streng uitziet en bekommert zich niet om de vraag of die wel uitvoerbaar is. Het bekommert zich niet om de lange termijn. Om draagvlak te houden voor het asielbeleid is het van belang dat de vluchtelingen participeren in de samenleving. Toch lijkt het pesten van vluchtelingen een doel op zich. Afgewezen asielzoekers krijgen vier weken om het land te verlaten. Dat lukt ook de meest coöperatieve vreemdeling niet, dus lonkt de illegaliteit. Of neem de mogelijkheid om afgewezen asielzoekers tot ongewenste vreemdeling te verklaren. Als zo iemand wordt opgepakt, kan hij een half jaar cel krijgen. In de praktijk kijken de autoriteiten wel beter uit, want wat heeft Nederland eraan als de gevangenissen zich vullen met ongewenst verklaarde afgewezen asielzoekers? Dat in de openbaarheid kwam dat alles was voorgekookt, is een fout die veel weg heeft van een intended error. Door de ophef spreekt immers niemand meer over de beroerde wet zelf. Zo wordt het kabinet beloond voor zijn fouten en wordt een cynische wet op cynische wijze doorgedrukt.