Van links naar rechts: Richard M. Watts (Ciarán Hinds), Cornelia Locke (Emily Blunt) en Eli Whipp (Chaske Spencer) in The English. Regie en scenario Hugo Blix © Diego López Calvín / BBC

‘Serie’ dekt de lading niet van de door de bbc en Amazon Prime Video geproduceerde western The English. Zes afleveringen zijn er van vijftig minuten, maar álles schreeuwt: cinema. De fotografie is widescreen; de acteurs zijn bekend van film; de motieven en thematiek zijn onlosmakelijk verbonden met een canon zo oud als de kunst van het bewegende beeld zelf. Ik weet niet precies wat ik heb gezien, maar dit was mijn fijnste kijkervaring van het jaar.

De western stond aan de wieg van klassiek televisiedrama. In de jaren veertig en vijftig groeiden westernseries als kool, bijvoorbeeld Wanted: Dead or Alive, Bonanza of The High Chaparral. En nu The English. Hoe radicaal en revisionistisch de ‘serie’ ook is, het werk brengt een hommage aan dat gouden tijdperk van de televisiecowboy. Alleen, nu is hij een vrouw uit Engeland, Lady Cornelia Locke (Emily Blunt) die in 1890 in het ongerepte landschap in het westen van Amerika arriveert om wraak te nemen op de moordenaar van haar zoon. Maar killers wachten háár op, klaar om te verkrachten en te moorden.

In The English lééft de western. Soepel buitelen de genrereferenties over elkaar heen, van John Fords beroemde shot in The Searchers (1956) waarin een deur opengaat en het landschap wordt onthuld tot Sergio Leone’s grafische spaghettiwestern-titelsequenties. Maar dan verrast de Britse regisseur en scenarist Hugo Blix met een complexe, literaire vertelstijl die nog het meest herinnert aan Cormac McCarthy’s western Blood Meridian (1985) over de monstrueuze Glanton-scalpjagers, compleet met elementen van horror en een mythische sfeer die neigt naar het esoterische.

Kijk, daar heb je de Pawnee. Eli Whipp (Chaske Spencer). Ex-cavalerie. Onderweg naar Nebraska waar hij hoopt het land dat hij in de oorlog heeft verdiend te gaan bewerken. Je weet, hij kan ernaar fluiten. Want hij is Injun. Brown skin. Zijn pad kruist met dat van Cordelia – en dán komt The English tot leven, dan gaat deze film of serie of wat dan ook bruisen. Cordelia is aristocraat. En dat betekent dat ze niet alleen met een revolver kan omgaan, ze kan vooral ook heel goed boogschieten. Prachtig! De Pawnee en de ‘dame’, daar op de prairie.

Het kwaad is er constant – in de gedaante van soldaten, een veebaron, een afzichtelijke vrouw, Black-Eyed Mog, en Melmont (Rafe Spall), een schurk die symbool staat voor ‘vooruitgang’ in het Oude Westen en de introductie van een vampierachtig vrijemarktsysteem (zijn naam doet denken aan Melmoth de Dolende, een Faust-figuur die in Charles Maturins negentiende-eeuwse gothic romance een pact met de duivel sluit).

Cordelia en Eli. En die kus onder de sterren! Zij hunkerend, hij twijfelend. Wát een koppel. Vinden ze elkaar? Een mannelijke Pocahontas. Een vrouwelijke John Wayne. Een hemelse match. The English. Een meesterwerk.

Nu te zien op BBC 2 en op de internationale versie van Prime Video