Pionier Murdoch

Dat News of the World in het tumult van zijn eigen schandalen ten onder zou gaan, is een rechtvaardige dood. De krant is groot geworden dankzij de vraatzucht van onze eigentijdse massa, de onbedaarlijke honger naar schandalen, liefst die waarbij de ‘groten der aarde’ waren betrokken.

Het schandaal is een traktatie voor de braven, heb ik eens geschreven. Beter: voor degenen die tot braafheid gedoemd zijn omdat het deze mensen aan de middelen ontbreekt om nog iets anders te zijn: rijk, beroemd, van hoge komaf, de middelen om naar hartenlust tekeer te gaan. Het schandaal is de traktatie der rancuneuzen. Toen prins Charles de verhouding met zijn Camilla begon en haar bekende dat hij haar tampon wilde zijn, werd dit nieuws door de media van Rupert Murdoch de wereld in getoeterd. Een gewoon mens zou misschien gedacht hebben: arme prins, hij ziet er al niet uit als een ladykiller, en een groot dichter is hij ook niet. Bij het publiek van NewsCorp, de onderneming van Murdoch, veroorzaakte het een opgewonden gnuiven. Zijn media konden er niet genoeg van krijgen en zijn klandizie ook niet.
Maar laten we ons niet vergissen: News of the World was niet alleen een schandaalblad, maar zoals alle media van Murdoch ook een invloedrijke politieke factor. NotW heb ik sporadisch gelezen, maar de New York Post lees ik als ik in New York ben iedere dag. Toen het Clinton-Lewinsky-schandaal tot uitbarsting kwam, verscheen de Post met een politieke tekening: een huilende Hitler met naast hem een besmuikt lachende Clinton. Hitler snikt: nu ben ik niet meer de meest gehate man uit de wereldgeschiedenis. De manier waarop het nieuws over de verhouding uitlekte en het vervolg zijn ook typerend voor het universum van Murdoch. Monica had het geheim aan haar beste vriendin Linda Tripp toevertrouwd. Die vertelde alles meteen door aan Matt Drudge die een internetkrantje had, het Drudge Report. Hij schreef Linda’s verhaal op en stuurde het de wereld in. Als beloning heeft Murdoch het Drudge Report gekocht.
Het schandaal dat volgde is door NewsCorp tot op het bot uitgebuit. Het was in de tijd van de Joegoslavische burgeroorlogen. De president had wel iets anders aan zijn hoofd, maar hij moest voor de commissie van de speciale aanklager Kenneth Starr verschijnen. Meer wereldnieuws. ‘No, I did not have sex with this woman’, zei Clinton. Wereldnieuws! Als je tot op de seconde op de hoogte wilde blijven, las je de New York Post en keek je naar Fox News.
Van het begin af is Murdoch een trouwe vriend van George W. Bush geweest. Toen Amerika het Kyoto-klimaatverdrag verliet en de grondslag legde voor de verwatering van het Atlantisch bondgenootschap heeft dit de hartelijke steun van de Post en zijn columnisten gehad. Na 9/11 begonnen de voorbereidingen op de aanval op Irak. Alle leugens waarmee dit gepaard ging, werden door de organen van NewsCorp kritiekloos zoniet versterkt gerelayeerd. De kritische bondgenoten, president Chirac en bondskanselier Schröder (die volgens mij achteraf gelijk bleken te hebben), werden in de Post en op Fox News hartstochtelijk uitgescholden. Stinkende Franse kaaseters.
Nadat Barack Obama de presidentsverkiezingen had gewonnen, heeft NewsCorp, toch al geen vriend van de Democraten, deze partij de totale oorlog verklaard. De Post heeft een tweetalensysteem, een soort Engels dat voor de vrienden wordt gebruikt, en een soort waarmee het doen en laten van de vijand wordt beschreven. Dat straalt een impliciete minachting uit. In de Post wordt Obama consequent Bam genoemd. Fox heeft een columnist, Glenn Beck - naar mijn smaak een overspontane bekkentrekker - die geen moeite doet zijn sympathie voor de Tea Party verborgen te houden. Op internet wilde ik zien wat hij van het avontuur van News of the World dacht, en zag dat zijn vertrek bij Fox aanstaande is. Misschien is Murdoch te progressief voor hem. Hij gaat voor zichzelf beginnen.
Het multivertakte en ultracynische afluisterschandaal is misschien voor het publiek van NotW te gortig geworden (hoewel je je daarover geen illusies moet maken). In ieder geval heeft Murdoch het zekere voor het onzekere genomen. Dit weekeinde is de krant voor het laatst verschenen. Wil dit zeggen dat hij zich op het nippertje gereclasseerd heeft? Geen sprake van. Hij blijft de generaal van het genre waarin hij zich heeft gespecialiseerd, waarmee hij ook een politieke factor van betekenis is geworden.
Ik dacht aan het essay van Julien Benda, La trahison des clercs, verschenen in 1928. ‘Politieke hartstochten die algemeen worden, samenhangend, duurzaam, overheersend - iedereen kan zien dat die voor een groot deel het gevolg zijn van de invloed zoals die wordt uitgeoefend door het goedkope politieke dagblad. Je vraagt je af of we misschien nog maar op de drempel staan van een tijdperk dat zal worden gekenmerkt door de grootste wereldoorlogen.’ Dit is geschreven lang voor de tijdperken van televisie en internet. Murdoch heeft zijn News of the World opgeheven. Dat zegt niets. Misschien is hij niet meer dan een voorloper. De algemene trend van de media gaat in zijn richting.