Piraten enteren de Berlijnse politiek

Berlijn - De laatste maanden tekende een succes zich al af, maar dat de in 2006 opgerichte Duitse Piratenpartij bij de deelstaatverkiezingen in Berlijn op 11 september maar liefst 8,9 procent van de stemmen zou halen, had niemand verwacht. De Piratenpartij, wat is dat nou weer, zal menigeen denken.


Gedeeltelijk kan de Parteispitze dat zelf ook nog niet vertellen: het verkiezingsprogramma van de Piraten is vrij mager. De partij staat in ieder geval voor basisdemocratie, voor gratis downloaden, voor bloggen en twitteren vanuit raadsvergaderingen en voor onverbiddelijke transparantie. Met dat laatste thema volgen de Berlijnse Piraten sinds afgelopen week een spoedcursus learning by doing, en ze volgen die cursus bij zichzelf. Want transparantie, dat klinkt wel goed, maar hoe gaat dat in de praktijk? Moet de pers inderdaad bij élke politieke bijeenkomst toegelaten worden? Of is het stiekem toch wel fijn om af en toe achter gesloten deuren te beraadslagen? De eerste dagen na de sensationele verkiezingswinst ruzieden de Piraten - in alle openheid - verhit met elkaar over deze vragen, en de aanwezige pers smulde ervan. ‘Deze discussies horen nu eenmaal bij een jonge partij, dat was destijds ook zo bij de opkomst van de Groenen’, is een veelgehoorde Piraten-mening.
Ondertussen zijn politieke commentatoren nog op zoek naar een verklaring voor het succes van de Piraten. Terwijl de een meent dat de Piraten hebben gewonnen omdat ze ‘normaal doen en normale-mensentaal spreken’, menen anderen dat de gevestigde partijen zich nog altijd niet hebben gerealiseerd hoe ingrijpend de digitalisering onze maatschappij inmiddels heeft veranderd. De bijna zonder uitzondering jonge, ietwat nerdy mannen van de Piratenpartij weten dit wél. Daarom trekken ze vooral jongere kiezers aan. Volgens lijsttrekker Andreas Baum hebben de Piraten gewonnen, omdat ‘de andere partijen gewoon geen overtuigend programma hebben’.
Rickard Falkvinge, de Zweedse oprichter van de Piratenpartij, was op 11 september in Berlijn tot tranen toe geroerd over het succes van zijn zusterpartij in Duitsland. Dat mag ook wel, want na 7,1 procent van de Zweedse stemmen voor het Europees Parlement in 2009 zakte de partij tijdens de parlementsverkiezingen in 2010 met 0,6 procent van de stemmen door het ijs. Representeert de Piratenpartij een nieuwe politieke stroming, of is ze een toevallige oprisping in een steeds sneller veranderend politiek landschap? De kiezer zal het zeggen.