Plagiaat

In 1990 verschijnt het boek Madonna autobiografisch, een verzameling uitspraken van de popster. Op pagina 82 lezen we: ‘Jezus Christus was zoiets als een filmster, mijn allergrootste idool.’ In 1991 herhaalt Joost Zwagerman deze opmerking blijkbaar in zijn artikel over Madonna in Vrij Nederland. Maar hé, het lijkt erop alsof hij degene is van wie dit inzicht afkomstig is. Zelfs jaren later, bij het verschijnen van ons boek Madonna: De vele gezichten van een popster, claimt hij deze opmerking als zijn persoonlijk ‘intellectueel eigendom’, zo blijkt uit het artikeltje van Sander Pleij in De Groene van 9 juni. De videoclip Express Yourself begint met Madonna die, de vuist geheven, roept: ‘Come on girls.’ De gangbare interpretatie van dit nummer, zoals ook die van Joost Zwagerman, is dan ook om dit als een strijdlied voor vrouwen op te vatten. In ons boek wordt deze voor de hand liggende opvatting als uitgangspunt genomen om juist tot andere conclusies te komen. Naar aanleiding van de muziekvideoclip Justify My Love, de cd Erotica en het boek Sex zijn vele publicaties verschenen over de sekse-ambiguïteit in het werk van Madonna, zoals vermeld in ons boek. En hé, wat vreemd, weer blijkt Zwagerman te denken dat hij de enige is die deze ‘geslachtelijke inversie’, zoals hij dat noemt, heeft opgemerkt.

Zwagerman heeft zich al eerder bij de uitgeverij beklaagd over deze vermeende ‘gelijkenissen’, maar bleek helaas niet bereid met ons hierover in contact te treden. Kennelijk zijn Zwagermans punten zonder navraag of onderzoek, en in ieder geval zonder wederhoor, door Sander Pleij overgenomen. We vinden het jammer dat we Zwagermans artikel niet eerder zijn tegengekomen - dan hadden we het beslist bij de bijna honderdvijftig andere referenties in de bibliografie opgenomen. Maar het zou aan de al dan niet wetenschappelijke inhoud van ons boek niets hebben toegevoegd.