Plagiaat 2

Wetenschappers pakken dit soort zaakjes een stuk slimmer aan. Neem Hanna Bosma en Patricia Pisters, twee medewerkers van de Universiteit van Amsterdam. Zij publiceerden onlangs een boek over Madonna. In de uitgebreide literatuurlijst staan veel artikelen uit kranten en weekbladen. Maar hé, geen Joost Zwagerman. Terwijl hij een van de eerste schrijvers is die Madonna serieus nam, wat zijn weerslag vond in twee doorwrochte artikelen in VN, later opgenomen in Zwagermans bundel Collega’s van God.

Net als Zwagerman stellen Bosma en Pisters dat Jezus hét idool van Madonna is. En zoals Zwagerman Express Yourself een strijdlied vindt waarin Madonna ‘vrouwen oproept tot seksuele onafhankelijkheid en daadkracht’, zo vinden Bosma en Pisters dit nummer 'een oproep aan vrouwen om uit hun rol als passief object te stappen.’ Plagiaat? De formuleringen zijn anders. Zwagerman over de clip van Justify My Love: 'In de clip ondergaat Madonna een geslachtelijke inversie. Madonna wordt door hem gekust en de minnaar verandert in een vrouw (…) er wordt getornd aan het bastion der heteroseks.’ Bosma en Pisters: 'In Justify My Love verandert Madonna de rollen. Zowel de grenzen tussen man en vrouw als die tussen hetero- en homoseksualiteit zijn vervaagd.’ De schrijver zelf was de overeenkomsten ook al opgevallen. Of het plagiaat was, wist hij niet. Hij stuurde wel een fax naar Prometheus. Bosma en Pisters ontkenden boze opzet. Vraag blijft: is het wel wetenschappelijk om Zwagerman niet als bron te gebruiken?