Warschau – Heeft de Europese Commissie dan toch spierballen? Toen Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen deze zomer verklaarde: ‘We zullen niet toestaan dat een deel van onze burgers wordt gestigmatiseerd’, haalden de machthebbers in Warschau nog hun schouders op: het zoveelste loze dreigement van de Commissie. Brussel protesteert al jaren tegen het afbreken van de rechtsstaat en tegen het stigmatiseren van homoseksuelen en transgenders, maar financiële straffen komen er nooit.

Ook de inbreukprocedure wegens discriminatie die de Commissie een week later startte, maakte geen indruk. Polen is al meer dan tien keer door het EU-Hof terechtgewezen, maar heeft er nog geen euro minder EU-subsidie door gekregen. Dus waarom zou Warschau zich druk maken over een inbreukprocedure wegens discriminatie?

Maar deze keer bleek het menens. Non-discriminatie is helder gedefinieerd in de Europese verdragen en is zelfs als voorwaarde opgenomen in subsidie-overeenkomsten die Brussel met regionale overheden tekent. Dus ook met de Poolse provincies die zichzelf vrij van ‘de lhbt+-ideologie’ noemen.

Twee jaar nadat gemeenten en provincies in het conservatieve zuidoosten van Polen zichzelf hadden uitgeroepen tot ‘zones vrij van lhbt-ideologie’ krijgen ze de rekening gepresenteerd. De provincie Klein-Polen met als hoofdstad Krakau loopt zo’n 2,5 miljard euro EU-geld mis als ze haar anti-lhbt+-verklaring niet intrekt.

Elders zijn gemeenteraden al op hun schreden teruggekeerd om het manna uit Brussel niet te missen, maar in Krakau houdt regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) de poot stijf. Vier andere ‘lhbt-ideologie-vrije’ provincies kijken met argusogen naar wat er in Klein-Polen gebeurt.

De meerderheid in de Provinciale Staten van Klein-Polen besloot afgelopen week dat ze niet zal wijken voor Brusselse chantage. Daartoe aangemoedigd door de aartsbisschop van Krakau, Marek Jędraszewski, die opriep de ‘neo-marxistische ideologie lhbt’ buiten de deur te houden: ‘Vrijheid heeft een prijs. Eer maakt deel uit van die prijs. Vrijheid is niet te koop voor geld.’

De voorzitter van de Provinciale Staten, Jan Duda, vader van de president van Polen Andrzej Duda, onderstreepte dat Polen een tolerant land is en dat er sprake is van een ‘misverstand’: ‘Het gedrag van personen die de lhbt-ideologie aanhangen is schadelijk voor de jongste generatie. Die moeten wij beschermen. Dat moet elke ambtenaar in de Europese Unie begrijpen.’

Deze week buigen de Provinciale Staten zich nogmaals over de kwestie. Naar verluidt wil PiS de Europese Commissie overtuigen met een nieuwe declaratie waarin het anti-lhbt+-sentiment wordt gevat in omfloerste bewoordingen.