Portugal behandelt vluchtelingen als Portugezen

‘Portugal heeft het gedaan’, tweette Migrant Voice afgelopen week enthousiast. ‘Toegang tot gezondheidszorg, onderdak en eten voor iedereen.’ De vluchtelingenorganisatie spoort iedereen aan de petitie te tekenen waarin premier Boris Johnson wordt opgeroepen hetzelfde te doen in het Verenigd Koninkrijk.

Tot minstens 1 juni worden alle migranten en vluchtelingen in Portugal behandeld als permanente inwoners, zo liet afgelopen week de socialistische regering van António Costa weten. Aanvragers hoeven alleen te bewijzen dat er een verzoek loopt tot verblijf of asiel om toegang te krijgen tot het gezondheidssysteem en uitkeringen; ook mogen ze bankrekeningen openen en huurcontracten afsluiten. ‘In deze uitzonderlijke tijden moeten de rechten van migranten worden gegarandeerd’, zei Claudia Veloso, woordvoerder van Binnenlandse Zaken, tegen Reuters. ‘Mensen mogen hun rechten op gezondheid en openbare dienstverlening niet worden ontnomen alleen omdat hun aanvraag nog niet is verwerkt.’

De regeling beschermt niet alleen migranten en de samenleving, ze beperkt ook het besmettingsrisico door contact tussen het personeel van de grenscontroledienst en de aanvragers, aldus de verklaring. Om hoeveel mensen het op dit moment gaat, meldde het ministerie er niet bij; volgens Reuters woonden afgelopen jaar 580.000 immigranten in Portugal en kregen 135.000 mensen een verblijfsvergunning. Brazilianen vormen de meerderheid, gevolgd door Roemenen, Oekraïners, Britten en Chinezen. Portugal vaart met de linkse regering, die steunt op het Links Blok en de communisten, al jaren een andere koers binnen Europa. Zo wist premier Costa het land tot verbazing van velen uit de economische crisis te trekken. En terwijl Nederland vanwege de coronacrisis nieuwe asielzoekers juist de toegang tot het asielsysteem weigert, hen opvangt in een kazerne in Groningen waarbij ‘een strakke vrijheidsbeperking’ is opgelegd, en iedere solidariteit bij onze landsgrens lijkt op te houden, kiest Portugal voor een humane aanpak.

Dat is een unicum in Europa. Het besluit wordt dan ook vanuit de hele wereld als lichtend voorbeeld van menselijk handelen toegejuicht. Zo verwelkomde Dunja Mijatovic, de mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa, de regeling via Twitter. ‘Een goed voorbeeld om kwetsbare mensen en de samenleving te beschermen in antwoord op de pandemie.’ De vraag is: welke andere lidstaten van de Raad van Europa zullen Portugal volgen?

Het aantal in 2020 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee was deze week, volgens het Missing Migrants Project (IOM): 237