Post

Post

mail uw post naar groene@groene.nl

Sociaal-democratie

Hubert Smeets verwijt de sociaal-democratie al vijftien jaar stuurloos te zijn (De Groene Amsterdammer, 4 mei 2007). Aukje van Roessel schrijft in hetzelfde nummer dat niemand in de partij weet hoe de weg omhoog moet worden ingeslagen, noch is er iemand te vinden met ‘een analyse van maatschappij, partij en koers’. In tegenstelling tot het beeld dat door Smeets en Van Roessel geschetst wordt, is de visie en de analyse van maatschappij, partij en koers binnen de pvda springlevend. In een rap veranderende maatschappij is het zaak om de beginselen van de sociaal-democratie steeds opnieuw te vertalen naar concrete antwoorden op ontwikkelingen die de sociale welvaartsstaat bedreigen. Niet elke electorale crisis is noodzakelijkerwijs een gedachtencrisis.

Sociaal-democratie draait in essentie nog steeds om solidariteit en emancipatie. Drie elementen zijn hierbij essentieel: sociale emancipatie, het tegengaan van uitsluiting van bepaalde groepen en het bevorderen van solidariteit tussen middenklasse en onderkant van de samenleving.

Bij sociale emancipatie gaat het om de gemengde wijken die er zonder het sociaal-democratische woningbouwbeleid niet zouden zijn. Het samenleven van rijk en arm, jong en oud en verschillende culturen in één buurt maakt een stad als Amsterdam toleranter en harmonieuzer dan de meeste wereldsteden. Sociale emancipatie bereik je door achter de voordeur de problemen samen met de mensen op te lossen. De pvda is niet bang om in een vroeg stadium in het gezinsleven van mensen te kijken en indien nodig in te grijpen om gelijke kansen van kinderen te garanderen. Ook uitkeringsfraude wordt opgespoord door achter de voordeur te kijken. Solidariteit kan namelijk niet op draagvlak bij de middenklasse bogen als misbruik niet wordt aangepakt. Daarnaast moet de dialoog tussen verschillende bevolkingsgroepen op gang komen. Voor een vruchtbare dialoog is het tegengaan van radicalisering en het bevorderen van de veiligheid op straat van essentieel belang.

Maar de succesvolle toepassing hiervan is niet genoeg om op onze lauweren te rusten. Het is namelijk op nationaal en Europees niveau waar de aanpassingen moeten plaatsvinden om solidariteit op lokaal niveau te bewaren en kwetsbare groepen te beschermen tegen de gevolgen van een globaliserende economie.

Het is de pvda geweest die zich in de afgelopen vijftien jaar bewust was van de aanpassingen die op nationaal en Europees niveau nodig zijn. In Nederland was meer flexibiliteit en meer uitstroom uit de uitkering naar werk, de sleutelbegrippen om dit te bereiken. In de partij kwam deze kanteling tot uitdrukking in het streven naar werk boven inkomen onder Wim Kok. In de jaren negentig is deze agenda met succes uitgevoerd en dit heeft ons behoed voor een verdere uitholling van de welvaartsstaat.

Maar het wordt steeds moeilijker op nationaal niveau. Internationale bedrijven, opkoopfondsen en conservatieve Europese politici snakken naar goedkope arbeid die niet wordt beschermd door sociale rechten. Lage belastingen en weinig sociale rechten zijn voor bedrijven redenen om zich in landen te vestigen waar de politiek het niet zo nauw neemt met het welzijn van de bevolking. Ook in Europa worden nieuwe lidstaten tegen oude lidstaten uitgespeeld, wordt er geconcurreerd op belasting voor bedrijven en de prijs van arbeid. Dat zet de verworvenheden van de sociaal-democratie op het spel.

Het gevecht voor een sociale samenleving heeft zich door het internationaal opererende bedrijfsleven verplaatst van nationaal naar Europees niveau. Sociale rechten blijven alleen behouden als we gaan bouwen aan een Europese welvaartsstaat. Dat is de visie van de hedendaagse sociaal-democratie. Bij deze visie hoort een verwerping van de hang naar nationalisme. De nationalistische blik van de SP zal op termijn leiden tot een verarmd land, een verbitterd volk en radeloze politici. Aan de andere kant keren we ons ook tegen het ongebreidelde neoliberalisme en individualisme van d66 en de vvd. Dit leidt tot meer armoede aan de onderkant, jongens en meisjes uit arbeidersgezinnen zonder enige kans op een succesvolle toekomst. En het leidt tot zelfverrijking aan de top.

Stuurloos is de sociaal-democratie dus zeker niet.

MANON VAN DE GARDE en MICHIEL MULDER_, gemeenteraadsfractie der PvdA, Amsterdam_