Post

Post

OPEN BRIEF AAN BAS JACOBS
De markt werkt (God is goed) en als zij niet werkt ligt dat aan de overheid (de mens is slecht). Zoals veel Nederlanders zie ik mijn pensioen als sneeuw voor de zon verdwijnen en heb ik, gezien mijn leeftijd, geen mogelijkheden meer om dat te herstellen. De winsten van zeer dubieuze financiële constructies, opgezet door o zo respectabele fiscalisten en accountants, zijn onbelast ondergebracht in Monaco et cetera, de verliezen zijn voor de burgers in Europa. Adam Smith zou de naamloze vennootschap en belastingparadijzen zeker als misdadig en ontduiking van verantwoordelijkheid verworpen hebben. Ik betitel het als financieel terrorisme.
Als de markt heilig is en de overheid heeft gefaald, hoe komt het dan dat ik u nooit heb kunnen betrappen op het signaleren van het gevaar van hedgefondsen (sprinkhanenkapitalisme) of de opeenhoping van kapitaal in schurkenstaten (zestig procent van de wereldgeldhoeveelheid), die zich aan alle spelregels kunnen onttrekken. Of schande spreken van het Nederlandse fiscale systeem (wij zijn de fiscale achterbuurt van Europa), waardoor eenvoudige gitaarplukkers als de Rolling Stones hier via deelnemingen maar twee procent belasting betalen?
Kom kom, meneer Jacobs, de markt is geen geloof maar mensenwerk. Jan Pen schreef in zijn boek Harmonie en conflict: ‘De ene groep juicht de markt toe, maar wel met voorwaarden omkleed; anderen willen desnoods de markt aanvaarden, maar niet zonder voorbehoud.’ U behoort tot de eerste groep, ik tot de tweede, daar ligt ook ons verschil.
Maar waar staat u in de oplossing van de huidige wereldproblemen? Deze zijn ernstig en veelomvattend en kunnen niet met marktwerking alleen worden opgelost, ze zijn daar juist mede door ontstaan. Behalve met de kredietcrisis, die naar alle waarschijnlijkheid uitmondt in deflatie en een grote depressie, hebben we nog te maken met afnemende groei door onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, die hoe dan ook opraken, en met de klimaatverandering. Naar mijn mening dient de transitieperiode naar andere energiebronnen gefinancierd te worden uit geaccumuleerd vermogen van hen die het meest geprofiteerd hebben van de vervuiling door fossiele brandstoffen (grootkapitaal) en een Tobin tax op speculatieve transacties. Een tweede probleem zijn de opkomende economieën en de daaraan gekoppelde militaire machten die hetzelfde willen als wij, waardoor er een strijd om grondstoffen zal ontstaan. Dit zal hoe dan ook ten koste van onze welvaart gaan.
We hebben de afgelopen dertig jaar kunnen meemaken wat voor ernstige schade de hobbessiaanse benadering van de neocons aan het bereiken van een oplossing voor de wereldproblemen heeft toegebracht. In plaats van zich te onderwerpen aan internationale regels en instituten en deze te versterken heeft Amerika een ‘Alleingang’ ingezet die leidde tot ondermijning van diezelfde instituten. Of Obama zich als een nieuwe en niet-blanke Napoleon ontpopt die het feodale Amerika ontmantelt, moeten we maar afwachten.
Dit is geen links antimarktdiscours (u legt in uw column niet uit wat dat is behalve dan kretologie), maar gewoon een verzoek om gezond verstand of, om in uw termen te spreken, boter bij de vis. En als u zegt waar u staat, mag u uw brood behouden.
MR. HARRY BLEEKER, Amsterdam

BANG NEDERLAND
In het artikel ‘Omarm de wereld’ (De Groene Amsterdammer, 7 november) wordt zowel in de kop als in de tekst verwezen naar de eng-nationale Heimat van Marijnissen en Verdonk. Afgezien van de vraag of ze beiden hetzelfde bedoelen, wordt een negatieve connotatie aan het Heimat-gevoel van Jan Marijnissen gegeven waar toch enige nuance gewenst is. De term wordt door Rüdiger Safranski gebezigd in zijn boek over globalisering. Hij betoogt hierin dat globaal denken geworteld moet zijn in een vertrouwde verblijfplaats. Het grondbeginsel in deze is: hoe meer emotioneel bevredigende plaatsgebondenheid, hoe groter het vermogen en de bereidheid om zich open te stellen voor de wereld.
Het globalisme als neoliberale ideologie kent zijn grenzen, zoals de problemen in het financiële wereldsysteem ons thans hebben geleerd. Om de angst te beteugelen is een evenwicht tussen het globale handelen en het eigene van de woonplek geboden.
F.J. KERKHOVEN

LOFZANG
Eerst Opheffer lezen, voor de fantasie, de verbeelding. Daarna Kees Beekmans, voor de observatie, de blik in de andere wereld. Dan HJA voor de reflectie en het door de jaren gegroeide wijze oordeel. En dan de rest.
En vooral niet alles lezen!
Het oudste weekblad in Nederland is zo fris dat je denkt: dat bestaat nog wel een paar eeuwen. (Fijn voor mijn achterkleinkinderen.)
BART VEGTER, Rotterdam