Post

Post

DE EVOLUTIE IS NOOIT AF (1)
Van een filosoof mag verwacht worden dat hij stellingen met deugdelijke argumenten onderbouwt. Ik heb er vergeefs naar gezocht in het artikel van Chris Buskes (‘De evolutie is nooit af, De Groene Amsterdammer, 9 januari). Zo zou het niet moreel verwerpelijk zijn om een verbeterde mens te willen kweken, en dus zwakkere exemplaren aan hun lot over te laten, omdat we al duizenden jaren de evolutie naar onze hand zetten. Dit is geen argument. Bovendien illustreert hij dit aan de hand van kunstmatige selectie van dierenrassen en het veredelen van planten. Me dunkt, kunstmatige selectie van mensen zal een iets andere morele lading hebben. Zijn tweede ‘argument’ luidt simpelweg dat het bijsturen van de evolutie niet moreel verwerpelijk is. Ik dacht dat hij dat nu juist wilde aantonen! Een cirkelredenering noemen ze dat in de filosofie.
Dan wordt John Harris erbij gehaald, een hoogleraar bio-ethiek voor wie het verbeteren van mensen zelfs een morele plicht is. Impliciet wordt de vermeende tegennatuurlijkheid van medicijnen en vaccins om zieken te genezen geacht van dezelfde orde te zijn als die van ingrepen om mensen ‘mooier, beter en slimmer’ te maken. Harris, volgens de weergave van Buskes, gooit dit voor het gemak maar even op een hoop om aan te geven dat er niets tegennatuurlijks is aan verbeterde mensen. En het feit dat de evolutie nooit af is, lijkt te impliceren dat we het ook niet over de grenzen hoeven te hebben van het ingrijpen waarmee deze evolutie een handje geholpen wordt. Nog gekker wordt het wanneer zonder blikken of blozen gesproken wordt over ‘een volgende, hogere fase’ van de menselijke evolutie. Sinds wanneer is de evolutie op weg naar steeds hogere fasen? De mens was toch juist niet de kroon op de schepping? En is het wel zo evident dat het utilistische ‘hoogst haalbare geluk’ bestaat uit deze mooiere, betere en slimmere mens? Een van de dingen die het utilisme zo problematisch maken, is dat het zo lastig is vast te stellen wat dat geluk zou moeten behelzen. Zouden we het daar ooit over eens worden? Volgens Harris, en ik vermoed ook Buskes, wel. Mooiere, betere en slimmere mensen vormen geen bedreiging, maar een belofte. Daarom zal iedereen ervan profiteren. Weer zo’n sterk argument, ik zie het verband niet.
Maar het meest merkwaardige van dit utopische artikel vol lokkende beloften is misschien wel het slot. Nadat elk bezwaar is weggewuifd, eindigt Buskes met het advies van Peter Sloterdijk om vooral goed na te denken over regels die ons moeten behoeden voor een distopie à la Brave New World. Met deze plotselinge wending ondermijnt Buskes zijn hele betoog, dat louter zorgeloosheid uitstraalde. Kan het inconsistenter?
MARIETTE AKKERMAN, Utrecht

DE EVOLUTIE IS NOOIT AF (2)
In De Groene Amsterdammer van 9 januari las ik het artikel ‘De evolutie is nooit af’ van Chris Buskes. Als niet-wetenschapper wil ik niet zo arrogant zijn om te stellen dat de heer Buskes gelijk heeft. Wel dat het artikel een waardevolle uitbreiding geeft aan mijn eerder opgedane inzichten ten aanzien van evolutie.
De heer Buskes wil kennelijk ook tegenstanders van evolutionaire manipulatie overtuigen van hun ongelijk. Er zijn krachtige argumenten voor tegenstanders die hij omschrijft als mensen die vinden ‘dat menselijke natuur en genoom moeten blijven zoals ze nu zijn’. Omdat de natuur zelf al een miljoen jaar aantoont dat dat niet gebeurt, denk ik dat een andere groep tegenstanders veel groter zal zijn. Die groep heeft de veel redelijker klinkende overtuiging dat verdere evolutie aan de natuur moet worden overgelaten, waarbij ‘knoeien aan het menselijk genoom’ ongewenst is. Deze groep vindt weinig overtuigende argumenten in het artikel, zodat slechts een klein deel van de tegenstanders wordt bereikt.
C.C. GEEVE, Papendrecht

HEDDA VAN GENNEP
De laatste zin van het interview met Hedda van Gennep (De Groene Amsterdammer, 21 november 2008) – ‘Ik begrijp niet dat ze al die oude mensen die maar zo’n beetje achter de gordijnen zitten te wachten niet naar die kinderen schoppen’ – begrijp ik niet helemaal. Voor een communiste is dat waarschijnlijk nog mild, oudjes schoppen. Maar wat ik niet begrijp is dat zij als ‘indirect’ slachtoffer van de nazi’s kiest voor het tweede meest verderfelijke systeem van de twintigste eeuw. En dat zij dan op hoge leeftijd nog behoefte heeft zich te uiten op bovenstaande manier.
A. MOREL