Post

Post

Het neoliberale drama
Cyrille Offermans beweert in zijn litanie aan het adres van het neoliberalisme (De Groene Amsterdammer, 23 januari) dat de economische ongelijkheid in de wereld is toegenomen door het neoliberale marktdenken. Als schuldige noemt hij de internationale handelsverdragen die echter – zoals hij zelf benadrukt – helemaal niet zijn ingegeven door principes van vrije handel, maar gecorrumpeerd zijn door protectionisme en subsidiëring van de zijde van Amerika en Europa. Voorts weet hij via wonderlijke gedachtekronkels de schuld van de kredietcrisis in de schoenen te schuiven van de door het grootkapitaal gemanipuleerde ‘hebzuchtige’ consument. Vooral Amerikanen moesten hoe langer hoe meer geld lenen om de ‘paradijzen van overvloed en luxe’ te verwerven.
Inmiddels weten we beter. Het consumptieve krediet (in de VS vooral beschikbaar door creditcards) speelde nauwelijks een rol in het veroorzaken van de crisis. Die is ontstaan door het verstrekken van leningen door Amerikaanse hypotheekbanken (Fannie en Freddie voorop) aan klanten van wie het onzeker is of ze hun schulden kunnen aflossen. De Community Reinvestment Act verplicht banken zelfs op grote schaal leningen te verstrekken aan niet-kredietwaardige groepen. Met het stijgen van de rente en het dalen van de huizenprijzen konden veel huizenbezitters hun rente en aflossing niet meer betalen en kwamen de banken in de problemen. Het domino-effect deed de rest.
Het is ook niet waar dat John Kenneth Galbraith de toenmalige inkomensverschillen aanwijst als de belangrijkste oorzaak van de crisis van 1929, zoals Offermans beweert. In zijn The Great Crash 1929 wijst Galbraith vijf hoofdoorzaken aan, waarvan bad distribution of income er slechts één is. Bespottelijk wordt Offermans’ betoog als hij beweert dat de Amerikaanse middenklasse vrijwel is weggevaagd. Iedereen die de cijfers kent, weet dat dit onzin is. Ten slotte weet Offermans via een potsierlijke redenering – CO2-uitstoot door westerse industrieën zou watergebrek in Soedan veroorzaken – impliciet de verantwoordelijkheid voor de misdaden in Darfur bij het Westen te leggen. Hier neemt zijn White Man’s Burden-schuldcomplex waarlijk groteske vormen aan.
CEES DE GROOT, Amsterdam

Winterbos
De columns van Gerbrand Bakker lees ik altijd met groot plezier, maar in ‘Winterbos’ (De Groene Amsterdammer, 16 januari) maakt hij een kardinale fout – waarschijnlijk omdat hij het te mooi wil maken. Een mannetjespauw roept niet in de zomer noch in de winter, maar slechts een korte periode gedurende de paartijd, de lente dus. Een vrouwtjespauw roept helemaal niet. Wij hebben al een kleine veertig jaar pauwen die vrij rondlopen en -vliegen op ons erf, dus ik kan het weten.
JOSKE JANSZEN, Kesteren