Post

Post

Het wordt nu echt tijd om de term «islamfascisme» bij de groenbak te zetten. Ooit in zwang gebracht door Van Aartsen, is die nu over genomen door Geert Mak (in De Groene Am ster dammer van 13 mei). Gegeven het feit dat geen enkele filosofie opleiding in Nederland voldoende aandacht besteedt aan de klassieke islam, laat staan een begrippen kader aanlevert waarmee de nieuwe rol van de islam in de contemporaine wereld recht gedaan wordt, is dit niet verwonderlijk. Wie klakkeloos de gegevenheden en vooronderstellingen van de westerse traditie op de islamitische wereld projecteert, gaat bijna onvermijdelijk de mist in.

Zelfs hedendaagse filosofen hebben het moeilijk met de islam. Door de (doorgaans non- of anti liberale) politieke aspiraties vormen islamitische bewegingen een ernstige uitdaging voor het brave multiculturalisme. De intellectuele en maatschappelijke uitdaging van de islam werd al duidelijk tijdens de Rushdie-affaire, maar het probleem werd nog acuter door de aanslagen van 11 september. In Nederland wist men zich geen raad met de nieuwe ontwikkelingen. In de media overheersten vergelijkingen van Osama bin Laden met Hitler en Stalin, hoewel de al-Qaeda-leider geen staat achter zich heeft, laat staan een totalitaire. Tegelijkertijd, en in strijd met de visie van islamisme als totalitair of fascistisch, werd door velen de islam die deze aanslagen mogelijk zou hebben gemaakt, geportretteerd als een premoderne religie (of erger, «cultuur») die geen Verlichting zou hebben doorgemaakt.

BRAM WIJBENGA, Amsterdam

Geert Mak (2)

De repliek van Geert Mak bevestigde mijn indruk dat Mak het goed bedoelt. In dit land waar bedoelingen zo’n grote rol spelen is dat niet niets.

Het pamflet zelf blijf ik groothandel in kletspraat vinden. Ik vraag mij af wat Mak – pleit bezorger van het laten-wij-zacht-zijn-voor-een-ander – bewogen heeft de parallel tussen Submission en Der ewige Jude te trekken. Aan zijn beoordelingsvermogen mag het een en ander ontbreken, maar voor iemand met zo’n taalvermogen en culturele achtergrond was het toch gemakkelijk geweest een andere verwijzing te vinden. Van het doen van een klein in Nederland zeer gebruikelijk handeltje wil ik hem niet verdenken.

RIK KUETHE, ’s-Graveland