Post

Post

Zachte dood voor onze veedieren
Meindert Fennema en Sjoerdje van Heerden (De Groene Amsterdammer, 2 oktober) willen een filosofisch bewijs leveren in het belang van dieren, maar moet de filosofie wel bewijzen? Ik miste de retoriek. Dieren kunnen niet voor zichzelf opkomen, hebben geen stem, in tegenstelling tot slaven (in een ver verleden), vrouwen en homo’s. Dieren kunnen zich niet emanciperen. Dieren kunnen beter vergeleken worden met kinderen, die hebben ook geen stem in de politiek, emanciperen zich ook niet, maar die hebben we ook rechten gegeven. Het opkomen voor de zwakkeren in de samenleving is een teken van beschaving. Dat geldt in ultieme zin voor dieren.
De politiek kan vragen stellen over welzijnsbehoeften van vee, die vervolgens wetenschappelijk onderzocht kunnen worden. Wat voor invloed heeft het allemaal op een dier als het geen daglicht krijgt? Hoe kunnen we dieren op een zachte manier aan hun eind laten komen (in plaats van ‘geslacht’ te worden)? Alle dieren verdienen respect van mensen, en niet alleen voor huisdieren maar ook voor (sommige) veedieren kunnen mensen affectie voelen. Die dieren ontroeren ons als ze een zachte dood krijgen (in laten slapen), omdat wij door hun leven vroegtijdig te beëindigen hun vlees kunnen eten. Als ze daarentegen op een stressvolle manier afgemaakt worden, wordt gedaan alsof ze er voor ons nooit geweest zijn.
Door op deze manier naar het vraagstuk van het slachten van het dier te kijken kan er een verschuiving in het debat plaatsvinden. De tendens is al lang dat we onze veedieren het liefst hun dierlijkheid willen ontnemen om van het probleem, dat we ontkennen, af te zijn. En dat ontdierlijken is in zekere zin mogelijk als we onze veedieren op economische wijze fokken en ze in een dieronvriendelijke omgeving houden.
Behandelen we onze dieren inderdaad niet als slaven? In het willen ontdierlijken zit uiteraard zelfbedrog, want de veedieren behouden vanzelfsprekend hun dierlijkheid. In dit zelfbedrog zien we de veedieren niet meer als dieren, maar als slaven zonder stem. Als we ophouden met dit zelfbedrog krijgen we, de veehouder in de eerste plaats, weer een gezonde band met de dieren en gaan we meer affectie voor ze voelen. Het welzijn van de dieren en hun dierlijkheid is dan niet langer een minder belangrijke factor dan de economische. Het is hard nodig dat de politiek (en dus de samenleving) zichzelf schuldig houdt voor het willen ontdierlijken uit economisch oogpunt.
HENK NIJSINGH

Oorlogspolitiek
Hofland beschrijft (De Groene Amsterdammer, 2 oktober) hoe de commissie-Davids uitzoekt hoe Nederland in de oorlog in Irak is beland. Aan het eind haalt hij minister Verhagen aan: ‘Haha, ja Saddam Hoessein lapte systematisch de VN-resoluties aan zijn laars, dat was de reden voor onze politieke steun. Volstrekt legitiem…’ De cruciale vraag lijkt me uiteindelijk hoe het gecompromitteerde kabinet werkelijk aan een gewetensonderzoek kan beginnen.
Verontrustend genoeg is een heel belangrijk punt destijds in geen enkel journalistiek stuk goed uitgewerkt: het grote zwijgen van alle politici na de uitlevering van Hoessein aan de wolven. Je neemt iemand gevangen en brengt hem zomaar ter dood voor het oog van de wereld met de gedachte ‘verdiende loon, eind goed al goed’. Wat moet een commissie hier dan precies onderzoeken? Oorlogspolitiek is altijd zowel schaamteloos als alles verhullend. We komen hier uit op een paradox. Het gaat bovendien in Nederland vaak gepaard met een opmerkelijke zelfgenoegzaamheid. Ook dat zou misschien mede onderzocht kunnen worden.
MARTIN VAN DEN OEVER