Post

Post

Philip Roth

Een bijzonder arrogante Philip Roth in gesprek met Martin Krasnik (De Groene Amsterdammer, 9 december). «Everyman is de naam van een verzameling Engelse theaterstukken uit de vijftiende eeuw, allegorische stukken, moraliteiten», aldus Roth.

Everyman is gebaseerd op de Nederlandse moraliteit, Elckerlijc, waarvan de volledige titel luidt: Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc, Hoe dat Elckerlijc mensche wert ghedacht Gode rekeninghe te doen. Niks Engels aan dus. De grote Roth weet niet eens dat zijn nieuwe roman uit Nederlands cultuurgoed is opgetrokken. Hilarisch.

JOEP SMALING, Nijmegen

Opheffer

Na een mensenleven in cultuurkringen mag Opheffer (De Groene Amsterdammer, 18 november) toch wel iets weten van een van de dominante religieuze stromingen in Nederland. Het calvinistisch protestantisme, waaraan Opheffer zijn vrijheid van menings uiting te danken heeft, gaat ervan uit dat 1) mensen verantwoordelijk zijn voor hun eigen daden en dat 2) mensen voor die daden ook nog eens verantwoordelijk zijn tegenover God.

Dus alsjeblieft geen gemekker over «gelovigen die geen verantwoordelijkheid hoeven te nemen voor hun eigen daden». Dat is in dit land sinds een kleine vijfhonderd jaar niet meer mogelijk. Als iemand een misdaad begaat, is hij een misdadiger. Als iemand probeert er onderuit te komen op grond van religieuze motieven, dan verandert dat niets aan de kwalificatie van de dader.

Natuurlijk is het gros van de lezers zo geseculariseerd dat ze zachtjes instemmend knikken als God, geloof of godsdienst afgemaakt wordt. Maar juist dan zou het een columnist sieren niet de simpele weg te kiezen.

CHRIS VAN OOSTEN, Utrecht

Donner

Onafhankelijk van de mate waarin je het met de minister eens bent is het interview met Donner (De Groene Amsterdammer, 25 november) een lekkernij. Maar het zwakke punt in zijn betoog ligt meteen in het begin. Daar staat dat het nooit verstandig is een maatschappelijk probleem gelijk te stellen aan godsdienst. Wat dit betekent is mij een raadsel. Maar de minister van Justitie gaat vervolgens onversaagd door op dit stramien en bestrijdt aldus zijn eigen bedenksels. Een discussietruc? Welnee, gewoon de bewustzijns vernauwing van een gelovige.

Ik heb geen boodschap aan Donners discussie met zichzelf. Waar ik wél een boodschap aan heb is ons aller handelen, hoe het ook door onszelf en de anderen wordt voorzien van grote en kleine verhalen die de betekenissen van dat handelen moeten duidelijk maken. Op het handelen wordt ook Donner afgerekend, hoe goed hij het ook bedoelt. Net als u en ik. En zo hoort het.

PIETER KLEEREBEZEM, Assen

Rectificatie

In het commentaar «Naar Afghanistan? Eén avontuur te veel» (De Groene Amsterdammer, 9 december) staat een fout. Er kwam uiteindelijk wel parlementaire toestemming voor het uitzenden van special forces naar Afghanistan. De regering achtte dat fiat formeel niet nodig. Minister Bot van Buitenlandse Zaken besloot het besluit toch aan de Tweede Kamer voor te leggen, die er uiteindelijk in meerderheid mee instemde.

REDACTIE