Post

Post

WRR-rapport

Aart Brouwer schrijft (De Groene Amsterdammer, 21 april) naar aanleiding van het wrr-rapport Dynamiek in islamitisch activisme: «De onbevlekte status van Marx is natuurlijk niet vol te houden in het licht van Stalins Goelag of Mao Zedongs Grote Proletarische Culturele Revolutie…»

Mijn vraag is: hoezo niet? Voorafgaand aan de definitieve macht van Stalin is een felle strijd gevoerd tussen Stalin en Trotski en hun volgelingen. Die strijd is door Trotski verloren en hij is later in opdracht van Stalin vermoord. Waarom wijst Brouwer Stalin als erfgenaam van Marx aan en niet Trotski? Waarom niet de antibolsjewistische Kautski? Of Rosa Luxemburg, die weliswaar het aan de macht komen van de bolsjewieken toejuichte maar over wie Elsbeth Etty op bladzijde 377 van haar biografie van Henriëtte Roland Holst schrijft: «Al in september 1918 smokkelde Rosa een profetische kritiek op de bolsjewieken uit haar gevangenis in Breslau. In scherpe bewoordingen wees zij de rode terreur en de onderdrukking van de democratie af. ‹Vrijheid alleen voor de aanhangers van de regering, alleen voor leden van een partij – al zijn zij nog zo talrijk – is geen vrijheid. Vrijheid is altijd vrijheid van andersdenkenden›, schreef zij. ‹Zonder algemene verkiezingen, ongehinderde vrijheid van drukpers en vergadering, zonder een vrije strijd van opinies kwijnt het leven in elke openbare instelling weg, wordt het een schijnleven waarin alleen de bureaucratie het actieve element vormt.› Dit moest volgens Luxemburg uitlopen op ‹de dictatuur van een handjevol politici›.»

Kortom, binnen de groep mensen die zeggen zich op de ideeën van Marx te baseren, bestaat een grote variëteit aan politieke ideeën. Brouwer had Marx in plaats van aan Stalin of Mao Zedong ook aan Rosa Luxemburg of een andere marxist kunnen koppelen. Hij had zich ook kunnen afvragen of de Goelag en de Culturele Revolutie niet veel meer te maken hadden met de traditie van de Russische tsaren en Chinese keizers dan met de ideeën van Marx. Brouwer gebruikte de sneer naar Marx alleen als een stok om de islami(s)tische hond te slaan, omdat hij denkt dat dat goed valt in het huidige neoliberale politieke klimaat.

Wat zijn kritiek op het wrr-rapport betreft: ik vind het moeilijk daarover een oordeel te vellen zonder het rapport gelezen te hebben. Mijn indruk is echter dat wanneer hij schrijft dat volgens de auteur van het wrr-rapport de hele islamdiscussie niet nodig is, hij de inhoud van het wrr-rapport chargeert om het rapport beter te kunnen bestrijden. Zijn verklaring dat het geloof van het rapport in de «gematigde» elementen in de islam te ver gaat, wordt gediskwalificeerd door de koppeling aan de genoemde uitspraak over Marx. Het is mij te veel van dik hout zaagt men planken.

BOB DE WILDE, Amsterdam

Uruzgan

De leden van onze regering die persisteren in de uitzending van militairen naar Uruzgan met de huidige wetenschap dat de missie (wederopbouw) door terroristische acties niet binnen redelijke tijd kan worden uitgevoerd en die ook op redelijke gronden kunnen voorzien dat zij daarmee Nederlandse militairen zinloos de dood in jagen, maken zich schuldig aan ernstige misdrijven en dienen daarvoor te zijner tijd te worden vervolgd en berecht. Hetzelfde geldt in feite ook voor leden van de Tweede-Kamerfracties die niets ondernemen om deze onzinnige missie af te blazen.

WIM VAN DE VEN, Eindhoven