Post

Post

Michael Burleigh

Het interview dat Rob Hartmans met Michael Burleigh had (De Groene Amsterdammer, 12 januari) maakt mij ziedend. Een katholiek Brits historicus zet een collega wetenschapper, Richard Dawkins (auteur van God als misvatting, waarin hij haarscherp de ongerijmdheid van monotheïstische godsdiensten aantoont), nietsontziend terzijde als ‘geschift’. Theorieën van atheïstische filosofen ‘stellen geen zak voor’.

Burleigh betoogt verder dat de katholieke kerk geen bedenkelijke rol gespeeld heeft in de Tweede Wereldoorlog. Er zijn nogal wat aanwijzingen van het tegenovergestelde. Dawkins, bijvoorbeeld, toont overtuigend aan dat de katholieke achtergrond van Hitler en zijn antisemitische denken over joden als Christus-moordenaars een sterke rol gespeeld heeft in zijn genocidepolitiek. Aan de bewering dat godsdiensten een dam opwerpen tegen fascisme en communisme valt nog wel wat af te dingen. Wat te denken van de Poolse bisschoppen en priesters die spioneerden voor het communistisch regime?

Zelf ben ik al jaren atheïst, ofschoon ik enkele jaren franciscaan was. Maar geloven in god, een schepper, transcendent wezen, in een leven na de dood, vond ik steeds ongerijmder. Nu geloof ik dat de wereld veel te winnen heeft bij de afkalving van de religies. De wereld zou er wat menselijker uitzien.

Het feit ongelovig te zijn biedt geen enkele garantie voor goed leven, maar het is wel een goed startpunt. Eindelijk, uitsluitend en volop aandacht voor de mensen, maar dan wel voor álle mensen. Dit leven serieus nemen. We leven maar één keer. Ik citeer Herman Philipse (Atheïstisch manifest en de onredelijkheid van religie): ‘We doen er dus goed aan de sociale cohesie binnen onze samenlevingen door andere middelen te bewerkstelligen dan door de illusies van godsdiensten. Sterker nog, we moeten deze illusies onophoudelijk aan de kaak stellen omdat ze in de weg staan van een vreedzame wereldgemeenschap van verdraagzame mensen.’

ANTON MULLINK, Haarlem