Post week 12

Letterstilleven

Lezend, maar vooral kijkend naar de door Walter Nikkels ontworpen gedenksteen, waar Rudi Fuchs’ superlatieven op neerdalen (in De Groene van 7 maart), wil ik toch graag opmerken dat het spatiëren van kapitalen een enorme uitdaging is, die helaas niet iedere typograaf aankan. Niks kwaads over Walter Nikkels, maar toch: als we alleen het woord J O H A N nemen dan zien we meteen dat de ruimte tussen de J, de O en de H, krapper is dan de ruimte tussen de H, de A en de N. Kijk, en dat mag niet, die moeten zo veel mogelijk in evenwicht zijn, aangespatieerd zoals dat heet. Kapitalen spatiëren is enorm moeilijk, een kunstje dat helaas aan het verdwijnen is.

KO SLIGGERS

Rutte’s oneliners

Het artikel van Kim van Keken over de VVD als applausmachine (in De Groene van 7 maart) verscheen vrijwel tegelijk met de SIRE-campagne #DOESLIEF. De titel hiervan had zo uit de koker van ‘pleur-op’-premier Mark Rutte kunnen komen. Op persconferenties en tijdens interviews met onze premier spelen oneliners een sleutelrol: de suggestie wordt gewekt dat die paar woorden de kern vormen van wat hij te zeggen heeft én – niet minder belangrijk – hiermee wordt tegelijk een halt toegeroepen aan verdere vragen. Doe je dat als journalist toch, dan herhaalt Rutte wat hij heeft gezegd. Dit typeert ook de VVD zoals deze partij wordt beschreven in het artikel: open gedachtewisselingen zijn een zeldzaamheid en alles draait om pragmatisme, marktwerking en individualisme.

Uit het artikel van Van Keken blijkt dat het binnen de partij ontbreekt aan voldoende wederzijds respect om tot een debat te komen. Vanaf kabinet-Rutte I (2010) is steeds meer het accent gelegd op eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid. Logisch dat burgers dan ook insisteren op zelfbeschikking. De premier heeft het tij mee: na de ontkerkelijking gaat de secularisatie ondergronds verder; barmhartigheid, een van de belangrijkste christelijke deugden, moet het afleggen tegen nieuwe deugden als zelfontplooiing, jezelf onderscheiden et cetera. Daarop zetten Rutte en de VVD in!

In korte tijd heeft de zorgsector álle glans verloren, want ‘zorgen voor’ is iets geworden voor losers en voor degenen die onderaan in de pikorde staan. Jegens anderen – ook degenen die op jou een appèl doen – is het in Nederland onverschilligheid troef. Zend tien persoonlijke mails naar het buitenland en je krijgt vaak al snel een reactie; in ons land mag je blij zijn wanneer je überhaupt een reactie krijgt. Zelfs in dorpen raakt elkaar groeten uit de mode.

Het beleid van Rutte c.s. heeft aldus precies het tegendeel bewerkstelligd van wat de premier beoogt met een ‘fatsoensoffensief’. De VVD mag voor materiële welvaart hebben gezorgd, in immaterieel opzicht is er heel veel verloren gegaan. Ook met een campagne als #DOESLIEF en een scala van andere oneliners boks je hier niet tegen op.

IGNACE SCHRETLEN, Rosmalen