Een nieuw ‘America First’?

De ambitie van de ‘Biden administration’ om Amerika opnieuw te positioneren als leidende wereldgrootmacht, in De Groene van 29 april toegejuicht met het omslagartikel van Casper Thomas en de aansluitende stukken van Rutger van der Hoeven en Sara Polak, ontbeert één onmisbaar bestanddeel: betrouwbaarheid/geloofwaardigheid. De beëindiging van de militaire aanwezigheid in Afghanistan betekent een moreel failliet van Amerika’s buitenlandse politiek: een volk wordt uitgeleverd aan zijn beulen. Het soort regime dat klaarstaat om in Afghanistan de macht weer over te nemen is meer dan bekend – wij mochten destijds gruwen van de publieke executie van overspeligen: man en vrouw, in een stadion, half ingegraven, tot bloederige pulp gestenigd, in de verplichte aanwezigheid van publiek. Lees het anders nog eens na: De vliegeraar (Khaled Hosseini, 2003).

Afghanistan is het soort land dat de civiliserende invloed van een periode van koloniale overheersing heeft gemist. Een land ook dat beter af was geweest als voormalige communistische satelliet, een conditie die gesaboteerd werd door de steun van de CIA aan de fundamentalistische strijdgroepen. Een land dat nu weer overgenomen dreigt te worden door inhumaan moslimfundamentalisme. Alsof Duitsland weer zou worden overgenomen door zijn nazi’s en de beschaafde wereld daar schouderophalend aan voorbij zou gaan. Die twintig-plus militairen van ons en de tweeduizend-plus van Amerika zijn daar dus voor niets gesneuveld. In navolging van president Biden, die nu het beleid van het Atlantisch bondgenootschap dicteert, gedoogt ook onze overheid dat die offers worden geschrapt.

KLAAS MAAS, Voorschoten

Lood

Verbijsterend en ergens ook wel fascinerend hoe bestuurders spelen met de gezondheid van de bevolking, nu weer met hun vaak laconieke reactie op de aanwezigheid van lood in waterleidingen. De overheid zou al sinds 1907 weten dat loden waterleidingen giftig zijn, schrijft De Groene op 29 april. Maar daarvoor kunnen we nog wel wat verder terug gaan in de tijd.

Al in 1798 heeft de Commissie van Geneeskundig Toevoorzicht te Amsterdam gewaarschuwd voor het verzamelen van regenwater via loden buizen en in loden bakken. Eind achttiende eeuw was al duidelijk dat dit water bij gebruik als drinkwater loodvergiftiging kon veroorzaken en zodoende kon leiden tot ‘kolykpijnen, verlammingen, en andere zwaare toevallen’. Vanaf 1862 tot in ieder geval de jaren 1890 hebben gezondheidscommissies in Maastricht en Limburg met regelmaat gewaarschuwd voor loodvergiftigingen door loden bierleidingen. De glas- en aardewerkfabrikant Petrus Regout heeft dat handig gebruikt om daar de voortijdige dood van veel van zijn arbeiders die met loodwit moesten werken aan toe te schrijven.

De gevaren van loden leidingen zijn dus al meer dan twee eeuwen bekend. Dat maakt het onbegrijpelijk dat overheden het hebben toegestaan dat de waterleidingnetten die vanaf de laatste decennia van de negentiende eeuw zijn aangelegd veelal kwamen te bestaan uit loden pijpen. De onverschilligheid is kennelijk van alle tijden, maar doet anno 2021 toch erg negentiende-eeuws aan.

FRANK BOKERN, Bussum

Hunkeren naar Heineken

In zijn artikel over de ‘testsamenleving’ (in De Groene van 22 april) citeert Jop de Vrieze zelfstandig onderzoeker Maya van der Steenhoven van het Smart Distance Lab: ‘Er zullen plekken blijven waar je geen toegangstesten wilt invoeren, zoals scholen en kerken. Daar wil je het toch ook zo veilig mogelijk houden?’

Ja dat klopt, door te vaccineren. Dat gaat nog maanden duren, misschien een jaar. Waarom nu al die pleidooien voor een testsamenleving, of voor looprichtingengedoe? Veel mensen zijn aantoonbaar in staat geweest tot maandenlang handen wassen, afstand houden en proberen hun ergernis over dit alles verborgen te houden en kunnen dat met behoud van privacy nog één keer doen. Daarna mag ‘looprichtingenlobby’ het woord van het jaar worden en zijn we ervan verlost.

J. LAROS