Vrijheid

Een moedige poging van Tim Fransen (in De Groene van 12 januari) om ons huidige tijdsgewricht te duiden, maar zeer de moeite waard. Ik ben erg blij dat hij Annelien De Dijn aanhaalt. Het lijkt er namelijk sterk op dat het begrip vrijheid door rechts wordt gebruikt om pure onmaatschappelijkheid te rechtvaardigen.

Ikzelf heb ooit de volgende moderne invulling voor graaiers van Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, het fundament van de Franse Revolutie en de Verlichting, bedacht.

De Vrijheid om zo veel te mogen verdienen als je zelf wil. De Gelijkheid is dat iedereen dat zou moeten willen en de Broederschap is dat je de juiste vrienden op de golfbaan moet kiezen. Vaak, als ik deze quote gebruik, valt een stilte waarin als je heel goed luistert je het geluid van 1789 in de verte kunt horen.

HARRY BLEEKER, Amsterdam

De Botlek

Als lid van een Vereniging van Eigenaren in Rotterdam die stadsverwarming afneemt van Eneco ben ik geïnteresseerd in dit onderwerp. In het zeer lezenswaardige artikel De Botlek als kachel in De Groene van 12 januari ontbreekt helaas informatie. Vermeld wordt dat de Afvalverwerking Rijnmond (avr) betaald wordt voor het (aan Eneco) leveren van restwarmte. Ook na speurwerk op internet blijft het echter onduidelijk om welke bedragen het hierbij gaat, waar deze op gebaseerd zijn en of ze een stijgende tendens vertonen.

Hier komt nog het volgende bij. Eneco koopt gas op de wereldmarkt. Een deel van dit gas wordt tegen sterk gestegen prijzen doorverkocht aan huishoudens. Een ander deel van dit gas wordt omgezet in elektriciteit die eveneens tegen gestegen prijzen wordt afgezet. Bij die elektriciteitsopwekking komt restwarmte vrij die wordt verkocht in de vorm van stadsverwarming.

Ook de door afnemers hiervan betaalde prijs is (sterk) toegenomen. In 2018 ging het nog om 20 euro per gigajoule (eenheid voor warmte, GJ), inmiddels is dit opgelopen tot 36 euro per GJ en Eneco gaat dit jaar 75 euro (alles exclusief btw) per GJ rekenen.

Dus: avr ontvangt geld voor de restwarmte die de dienst anders zou moeten lozen in atmosfeer en/of oppervlaktewater, Eneco brengt afnemers hogere prijzen voor gas en elektra in rekening vanwege de toegenomen gasprijs en rekent vervolgens een torenhoog tarief voor het gebruik van restwarmte terwijl de gasprijs inmiddels is gedaald. En dit terwijl ten behoeve van mijn stadsverwarming helemaal geen gas (afgezien van bijstook in koude periodes) wordt gebruikt.

Dit alles onder het mom dat stadsverwarming niet duurder mag zijn dan verwarming met een gasgestookte ketel. Tegelijk vraagt men zich in politiek Den Haag af waarom huiseigenaren die van het gas af zouden moeten niet staan te trappelen om aan te sluiten bij een warmtenet! Rara, hoe kan dat?

S. KEEGSTRA, Rotterdam

Aardgas

Het begin van het artikel Aardgas, wie wil zoiets niet? in De Groene van 12 januari katapulteerde me terug in m’n kindertijd, de jaren vijftig. Wij leefden zoals zovele gezinnen in de keuken, waar het putje winter gezellig warm was met de stalen kachel. Hoeveel Eric de Noormans en Pietje Bells heb ik daar niet gelezen. Ik herinner me nog levendig dat moeder sakkerde van het stof van de antracietkolen. En dat de schouw elk jaar door een schouwveger gereinigd moest worden, stond buiten kijf. Daarnaast hadden we een voorplaats en een middenplaats.

Het salon en de mooie eetplaats werden alleen bij speciale gelegenheden gebruikt, dan afgedekt met grote witte lakens tot het volgende familiefeest. Deze bijna ‘heilige’ plaatsen werden niet frequent verwarmd. Om dit meubilair te kunnen aanschaffen, moest er deftig gespaard worden (wat een verschil met vandaag). We konden als kinderen wel tegen een koudegolfje: in de slaapkamers was er geen verwarming en een warmwaterkruik en een extra deken brachten soelaas. In zekere zin zijn we erdoor gehard, uiteraard ook door het constant buitenspelen, zelfs in de harde winter van 1963!

HENRI CHRISTIAEN, Bredene (België)