Post week 41

Replicatie is de kern van nuttige wetenschap

De econoom Dirk Bezemer stelt in zijn column (in De Groene van 1 oktober) het nut van replicatie ter discussie en zet en passant de Vereniging tegen de Kwakzalverij in een verdacht daglicht.

Juist bij zaken als geneesmiddelen, maar ook sociaal gedrag, die hij zelf als voorbeelden aanhaalt, is repliceerbaarheid van onderzoek cruciaal.

Wat hebben we aan de kennis over de effecten van een geneesmiddel als die alleen voor de testgroep geldt? Dan weten we toch nog steeds niet of het veilig en nuttig is die aan een nieuwe patiënt te geven buiten de testgroep.

Wat hebben we aan het idee dat vleeseters hufters zouden zijn als dat buiten de testgroep heel anders kan liggen? Dan zegt het toch alleen iets over de testgroep en niet over vleeseters.

Repliceerbaarheid maakt de gevonden uitspraken algemener geldig en geeft ze voorspellende waarde voor nieuwe gevallen. Dat is in de praktijk vaak buitengewoon nuttig.

Daarnaast is replicatieonderzoek het middel om slecht of frauduleus onderzoek te ontmaskeren.

Het excuus dat repliceerbaarheid in sommige wetenschapsgebieden niet haalbaar zou zijn vanwege hun aard reduceert die wetenschappen tot beschrijvingen, vaak ook interessant en nuttig, of tot meningen, ook interessant maar minder nuttig. Zulke wetenschappen zijn dus kennelijk gespeend van voorspellende waarde. Als we Bezemer moeten geloven is dat iets om bij bijvoorbeeld de economische wetenschappen in het achterhoofd te houden.

In de huidige wetenschappelijke cultuur wordt aan reproduceerbaarheid veel te weinig aandacht besteed. Dat komt doordat we hijgerig steeds maar nieuwe dingen moeten vinden, omdat we anders geen onderzoeksfinanciering krijgen en niet worden gepubliceerd. Een eerste stap om dit tij te keren zou het opnemen van replicatieonderzoek in de wetenschappelijke literatuur zijn. Desnoods in aparte tijdschriften ter bevestiging of ontkrachting van eerder gedaan onderzoek. Vooral door dat laatste aspect zouden die nog een behoorlijke impactfactor kunnen krijgen.

Ik ben het met Bezemer eens dat wetenschap mensenwerk is en in dialoog tot stand komt. Het lijkt me wel beter die dialoog via onderzoek en replicatie daarvan te voeren dan via meningen, vandaar bovenstaande suggestie.

Sijbrand de Jong, Nijmegen

Brian Sewell

Een zeldzaam ontroerend in memoriam van Brian Sewell (in De Groene van 24 september) door Patrick van IJzendoorn voor hem die in Liefde en meer… schreef: ‘Ieder mens is maar één keer onafhankelijk in dit leven, op haar of zijn sterfdag.’

Jan Best de Vries

Oekraïne

Al vele jaren lees ik met veel plezier De Groene, soms omdat ik het er wel, en soms omdat ik het er niet mee eens ben. Maar het is wel altijd een doordacht verhaal. Maar deze week (in De Groene van 1 oktober) is het anders, de actie van GeenPeil is niet tegen Oekraïne, maar tegen het dwingen van Oekraïne om een politieke en, zo mogelijk, economische slaaf van het Westen te worden. Ik ben vaak genoeg in Oost-Europa geweest om iets van hun cultuur te kunnen begrijpen en heb waar mogelijk mijn stem gegeven aan culturele of andere uitwisseling. In de lange en ingewikkelde geschiedenis van Oekraïne heeft het nooit voor het Westen gekozen; ondanks alle pogingen van Polen bleven ze orthodox. Ook hun taal is nauw verbonden met het algemene Russisch en niet met Pools of verdere West-landen. De GeenPeil-actie beschermt Oekraïne, ze kunnen, als armste land van Europa, hun eigen cultuur en economie opbouwen en het Westen vast ontmoeten. Als het verdrag doorgaat worden ze de grens waarover, zonder twijfel, Oost en West gaan ruziën, en dan worden ze vermalen en de derde wereldoorlog wordt een feit. Dat gun ik ze niet en dus ja voor Oekraïne en nee tegen nog een land onmondig maken in een geld- en machtsunie waar ze niets te zeggen hebben.

F. van der Voet, De Bilt