Post week 48

Griekenland na de eurocrisis

In zijn artikel ‘En de winnaar is: Campina’ (in De Groene van 22 november) stelt Ewald Engelen terecht dat de disciplinering van Griekenland tot een noordelijk euroland is mislukt en vele perverse gevolgen kent. Het land zelf en Brussel hadden voor de invoering van de euro moeten besluiten dat het land niet past op de logica die de euro vereist. Zoals bleek.

Het goede nieuws is dat meer dan veertig procent van de economie nog steeds zwart is. Dus officiële cijfers over inkomens of bestedingen zijn per definitie onbetrouwbaar. Ook wat betreft de in het artikel genoemde perverse effecten met betrekking tot de voedselvoorzoening. Ik ken hier zeker trieste situaties, vooral in steden. Maar daarbuiten heeft men al lang een eigen weg gevonden. En laat men Athene verder rechts liggen.

HANS VAN DER SCHAAF, Kreta

Aantijging

Twee keer gebruikt Fred de Vries het woord ‘aantijging’ in zijn column over de corruptiebestrijding door de Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa verkeerd (in De Groene van 22 november). De Vries en met hem andere journalisten vertalen het Engelse allegation verkeerd. Een aantijging is volgens Van Dale een valse beschuldiging, terwijl ‘allegation’ een betichting of beschuldiging is.

ANTON VAN HOOFF, Nijmegen

Algemeen kiesrecht

‘Terecht wordt algemeen kiesrecht pas volgend jaar gevierd’, schrijft Mineke Bosch (in De Groene van 22 november). Ook voor mijn gevoel is er pas algemeen kiesrecht gekomen op het moment dat vrouwen dat ook kregen. Maar de strijd voor ‘algemeen kiesrecht’, vanaf het einde van de negentiende eeuw, werd, in die tijd zelf, wel degelijk begrepen als algemeen kiesrecht voor mannen. Het is onhistorisch om daaraan achteraf onze huidige betekenis te geven.

De strijd om het vrouwenkiesrecht was een andere, zelfstandige beweging. Die ontstond inderdaad in progressief-liberale kringen. De sociaal-democraten waren bang dat het verzet van de conservatieven tegen vrouwenkiesrecht ook het verzet tegen het algemeen kiesrecht voor mannen zou versterken. Rond 1900 had immers maar nog maar vijftig procent van de mannen kiesrecht: degenen die in directe belasting werden aangeslagen. Dus vooral de arbeiders niet. Eerst moest dat onrecht worden bestreden, vond de SDAP.

Gelukkig werden, aangewakkerd door de revolutionaire geest in Europa in 1917-1919, achtereenvolgens algemeen kiesrecht én vrouwenkiesrecht ingevoerd. Zowel 1917 als 1919 is dus het herdenken waard.

ERIK JURGENS, Amsterdam

Judith Herzberg

Via uitgeverij de Harmonie bereikte mij onderstaand briefje van Judith Herzberg; dat Judiths kwaadheid de nazi’s betrof was mij duidelijk, in het niet lezen van Abels werk zag ik ook boosheid op de vader. Maar de interpretatie zegt als bekend veel over degene die interpreteert.

ARNON GRUNBERG

Dag Arnon,
Zeer vereerd met je aandachtige stuk over mijn werk. Eén ding graag rechtzetten, had ik al bij Fortuin moeten doen: de kwaadheid sloeg op wat mijn vader is aangedaan, niet op mijn vader. S.v.p. dit even in _De Groene _rechtzetten.
Judith Herzberg