Post week 8

Legaten voor onderzoeksjournalistiek

Een Groene-lezer weet inmiddels waarom onderzoeksjournalistiek met private middelen gesteund moet worden: de Nederlandse mainstream media zijn in toenemende mate aan vermarkting onderhevig en zijn in concurrentie met de niet journalistiek-professionele sociale media. Daarnaast vraagt het fact-free en zelfs post-fact communicatieve verkeer om een private bypass om continue waarheidsvinding te verzekeren.

De Groene mag daarom volgens mij best meer reclame maken voor de anbi-status van haar Fonds 1877 en voor de mogelijkheid om onderzoeksjournalistiek in je testament op te nemen. Na een hopelijk lang en kritisch leven is het goed om (zonder erfbelasting) een percentage van wat er over is gebleven na te laten aan kwaliteitsjournalistiek.

TRUI BEEMSTERBOER

Big history

Het artikel over Yuval Harari (in De Groene van 9 februari) vond ik een interessante bijdrage. Bij het lezen ervan bekroop me echter het gevoel dat het toegankelijk schrijven over big history al veel eerder is beoefend en gezien zijn kort-door-de-bocht conclusies mogelijk zelfs beter. Ik denk dan aan Bill Brysons A Short History of Nearly Everything (2003) en vader en zoon McNeil in The Human Web (2003). Het zou me niet verbazen als Harari Bryson en de McNeils heeft benut en daaraan dus schatplichtig is.

P. HUYSMANS, Den Haag

Johan van der Keuken

De recensie over Goed volk van Teun van de Keuken (in De Groene van 9 februari) zette me aan het denken. Cyrille Offermans is gegrepen door een beschuldiging van de schrijver ten aanzien van zijn vader, Johan van der Keuken. ‘Hij maakte zich namelijk vooral kwaad over de oneerlijke structuren en systemen (…), huilen om stervende kindjes, zoals hij die in Biafra had gezien, deed hij niet.’

Toen ik dit las werd het me zwaar te moede, want wat helpen tranen ons? Misschien is de tijd van documentaires zoals Van der Keuken maakte inderdaad definitief voorbij. De filmmaker is van achter zijn camera vandaan gekomen om naast een kind op de stoep te gaan zitten en het te troosten. Misschien is hij vooral een publiek figuur die medeleven oproept voor de ongelukkigen. Maar deze gesimuleerde empathie is een rookgordijn. We moeten oppassen dat we door de waas van tranen de wereld niet helder meer zien. De filmmaker moet afstand nemen om te zien welk systeem die tranen veroorzaakt.

Dit systeem gaat verder dan de druppels in het stof van Nigeria, het bestaat in onze geglobaliseerde wereld en hangt samen met kolonialisme en kapitalisme. Johan van der Keuken was geraakt door de werkelijkheid, ook al was zijn gezicht niet nat.

NINA DE VROOME, Brussel