TELEVISIE

Prachtvriendschap

Geen probleem

Zoals de drie zusters naar Moskou wilden, zo wil leraar Koen naar Berlijn. Beetje filosoof, schrijver van een nauwelijks gelezen blog en stukjes in de schoolkrant (ooit wellicht essays), beetje onzeker over zijn talent en hoe het moet met de vrouwtjes. Voor een moderne dertiger ligt Berlijn letterlijk en figuurlijk oneindig dichterbij dan Moskou voor Olga, Masja en Irina rond 1900, maar dat ook hij er zelfs nooit heen zal gaan, laat staan er zal wonen en schrijven, maakt Koen net iets karikaturaler dan boezemvrienden en collega’s Herman en Peer. Herman, cynicus en versierder, lijkt onaantastbaar maar blijkt verrassend kwetsbaar; Peer, romanticus, wil groots en meeslepend leven maar voelt zijn gezin als kluister. Het geluk is waar zij niet zijn. Of het zou moeten schuilen in hun wekelijks etentje bij Koen, waar ze de vriendschap celebreren in mannen-, of beter jongensgesprekken over strips (maar dan filosofisch en sociologisch beschouwd), vrouwen, school, ambities en, dankzij een crisis in Hermans leven, over angsten en ander persoonlijks. Maar vooral over hun vriendschap die toch wel heel uniek en onderscheidend is (zoals alle vriendengroepen, ongeacht talent, zich Titaantjes wanen). Herman, Peer en Koen zijn rollen van Wim Helsen, Theo Maassen en Stefaan Van Brabandt in de drama- annex comedyserie Geen probleem die ze zelf schreven.
Wie de heren kent begrijpt dat de titel ‘Veel problemen’ betekent, ook in hun onderlinge verhouding. Want hun prachtvriendschap is niet vrij van hiërarchie, wrevels, belangen, ingesleten rollen en verzet daartegen. Zoals dat in drama gaat, vallen wij er uitgerekend in op het moment dat door een crisis in het leven van Herman de boel gaat schuiven en ook Koen niet langer Koentje genoemd wil worden. Karikatuur, ja, maar toch ook uitvergroting van herkenbare karakters, geestige dialogen en situaties. Tragikomedie uit de onverwachte hoek van wie meer nog dan als acteurs en schrijvers als komedianten bekend staan. Well made en mooi intiem geregisseerd.
Van klein fictieverdriet naar barre mondiale werkelijkheid: Vara en VPRO herdenken in een drieluik gezamenlijk 9/11. Sinan Can en Mustapha Oukbih schetsen de ontwikkeling van al-Qaeda: van verzetsbeweging tegen Midden-Oosten-dictaturen tot aanvaller van de VS. Nuttig maar wat onevenwichtig door een vergeefse zoektocht naar de Duits-Turkse geliefde van kaper Ziad Jarrah die, rijk, 'westers’, charmant, niet leek te voldoen aan het signalement van de angry young zelfmoordterrorist. Kees Schaap blikt terug op het vaderlands debat van het laatste decennium onder de veelzeggende noemer Het bange land, dat de pijnlijkheden van het laatste decennium doet herbeleven en van zichzelf een polemische bijdrage aan het debat is.
Meest aangrijpend is de middelste van Shuchen Tan, gebaseerd op de Collateral Murder-tapes van WikiLeaks, het videospelletje vanuit de helikopter, maar dan echt. Die wordt minutieus geanalyseerd door Ethan McCord uit Kansas. Verontwaardiging op voorhand nuanceert hij door uit te leggen tot welk moment de Amerikanen zich hielden aan de Conventie van Genève en vanaf waar, hoe en waarom het gruwelijk mis ging. Hij was de soldaat die twee zwaargewonde kinderen uit het busje van hun kapotgeschoten vader haalde die een gewonde journalist wilde helpen. Het maakte hem van Saulus tot een Paulus die voorlichting op scholen geeft over de gevaren van overheidspropaganda. Dat Tan ook de nabestaanden in Bagdad opzoekt maakt het tot uniek document.


Wim Helsen, Theo Maassen, Stefaan Van Brabandt, Norbert ter Hall (regie): Geen probleem. Zes delen. VPRO, vanaf donderdag 8 september, Nederland 3, 21.45 uur.
9/11: De dag die de wereld veranderde. Sinan Can en Mustapha Oukbih: De aanvliegroute; Shuchen Tan: Permission to Engage; Kees Schaap: Het bange land. Vara en VPRO, maandag 5, donderdag 8 september, Nederland 2, 21.00 uur; zondag 11 september, Nederland 2, 20.15 uur