Prikken in de luchtballon van schiphol

‘Ik snap al die economische modellen ook niet, maar mijn gevoel zegt me dat de uitbreiding van Schiphol een rendabele investering is’, zei Schiphol-directeur Hans Smits afgelopen donderdag in de Balie. Voor mega-projecten blijken argumenten telkens weer van ondergeschikt belang - vooruitgang is een kwestie van gevoel en geloof. Smits had wel twee historische voorbeelden: ‘Bij de aanleg van het Noordzeekanaal en de Nieuwe Waterweg waren de meningen ook sterk verdeeld. De projecten zijn toch gerealiseerd. En zeg niet dat ze geen economisch rendement hebben opgeleverd.’ Dat kwam hem op een schrobbering van hoogleraar macro- economie Casper van Eewijk te staan: ‘De Eemshaven is bijvoorbeeld afgelast wegens een ontoereikende kosten-batenanalyse. Ook bij Schiphol ontbreekt zo'n analyse. Infrastructuur leidt niet automatisch tot rendement.’

Schiphol beleeft benauwde weken. De zo zeker lijkende uitbreiding van de nationale luchthaven met een vijfde baan ligt sterk onder vuur. In februari gaf het kabinet zijn zegen aan de expansie, maar sindsdien lekt het ene na het andere rapport uit vol vervelend nieuws. Schiphol werkt met optimistische computermodellen in plaats van werkelijke metingen, en daardoor wordt de geluidshinder onderschat. De kans op een nieuwe Bijlmer-ramp bleek al eerder groter dan gedacht. Vorige week werd tevens bekend dat Schiphol ’s lands grootste verzuurder dreigt te worden, en dat de bijdrage van de luchthaven aan het broeikaseffect in het jaar 2010 zal oplopen tot 6,3 procent.
Zulke onthullingen komen de milieu- organisaties goed uit. Onder de leus ‘Schiphol is groot genoeg’ organiseren zij aanstaande zondag een grote demonstratie bij de luchthaven. Tot nog toe voerden zij de strijd vooral met milieu-argumenten, maar al te vaak blijken die toch te zacht om een deuk in de harde Hollandse boter te slaan. Het kabinet verordonneerde weliswaar in een raadselachtige 'dubbeldoelstelling’ dat niet alleen economie maar ook het milieu profijt moet hebben van de vijfde baan, maar de milieugroepen weten dat Den Haag niet echt wakker ligt van lawaai en luchtvervuiling. Vandaar dat ze nu een economische argumentatie inzetten. Economen als Van Eewijk plaatsen vraagtekens bij de groei, en vrijdag maakte de Algemene Commissie voor de Rijksuitgaven van de Tweede Kamer bekend dat de beoogde groei van de werkgelegenheid op Schiphol in tegenstelling tot eerdere berekeningen niet vijfenvijftigduizend, maar slechts twintigduizend arbeidsplaatsen bedraagt.
Steeds meer als 'hard’ gepresenteerde Schiphol-feiten blijken luchtballonnen. Het is echter de vraag of de politiek zich daaraan veel gelegen zal laten liggen. De Tweede Kamer debatteert vermoedelijk eind juni over Schiphol. Het kabinet vertoont geen scheuren en de regeringspartijen hebben vooralsnog niet het lef de expansie te betwijfelen. Men wil wel onderzoek naar draaiing van de baan, maar verder liggen de schaarse PvdA-milieuwaakhonden aan Koks ketting. Ongetwijfeld komen zondag veel mensen demonstreren, maar minstens zoveel burgers sparen vlijtig Airmiles.