Pruiken zijn een hoofdzaak voor joden

Jeruzalem - Een groot vuur stoken van duizenden oude pruiken? Zo begon het verhaal. Rabbijn Jozef Shalom Elyashiv uit Jeruzalem had een decreet uitgevaardigd: ultra-orthodoxe joodse vrouwen moesten hun sheitels (pruiken) onmiddellijk op de brandstapel gooien. Die pruiken bevatten immers verwerpelijk haar dat door Indiase mannen, vrouwen en kinderen aan de hindoe-god Vishnu was geofferd. In joodse ogen is dat afgodisch (avoda zara) en niet koosjer.
Duizenden orthodoxe vrouwen in Jeruzalem en Tel Aviv trokken zich de haren uit het hoofd. De sheitel vormt de orthodoxe persoonlijkheid van de vrouw en welke vrouw wil een wulpse haardos in de stijl van Angelina Jolie, Victoria Beckham of Jennifer Lopez - dit zijn volgens een pruikensalon in Jeruzalem de meest populaire modellen - verruilen voor een decent hoofddoekje?
Orthodoxe schriftgeleerden kwamen tot een salomonsoordeel. Pruiken van Oost-Europese makelij en ouderwetse synthetische pruiken waren volgens de halacha (de joodse leefwetten) wél koosjer. Maar rabbijnen zagen enkele praktische zaken over het hoofd. De Europese pruiken kosten rond de vijftienhonderd euro en dat gaat de gemiddelde krappe orthodoxe beurs te boven. Synthetische modellen zijn dan goedkoper, maar die veroorzaken in een warm klimaat een zweterige hoofdhuid en dat vormt weer een broedplaats voor hoofdluis. Dat laatste leidde vooral in de weekends tot het volgende typisch orthodoxe probleem: mag een jood volgens de halacha op de dag van de Sabbath een luis doden?
De een zijn dood is de ander zijn brood, dacht pruikenmakerij Galit Italia en opende onlangs een pruiken-leasingbedrijf met vestigingen overal in Israël. Voor maar 75 euro per maand heb je al een exclusief model en de service omvat onderhoud en jaarlijkse vervanging.
‘Vind je dat vreemd?’ reageert Iris Elkayam, marketingmanager van Galit Italia. 'Waarom zou je een auto leasen en geen pruik? Het is goedkoper dan een maandelijks bezoek aan de kapper.’ Na een tijdje kan de vrouw de pruik kopen of een nieuwe leasen.
Je zou denken dat het probleem nu is opgelost, maar de kritiek van de rabbijnen op sheitels is niet verdwenen. Sommigen maken bezwaar tegen langharige modieuze pruiken, omdat het de mannen seksueel zou stimuleren. 'Onzin’, zegt dr. Tamar Elor, gespecialiseerd in genderstudies aan de Universiteit van Jeruzalem. 'Rabbijnen willen hun macht uitoefenen. Vrouwelijk haar is een gemakkelijk doelwit.’
Terwijl de vrouwen massaal hun pruiken leasen, delibereren de rabbijnen. De pruiken verbieden? Dat leidt tot opschudding onder de vrouwen. Misschien moeten ze een raad oprichten die koosjere pruikencertificaten uitvaardigt? Uiteraard tegen betaling, zodat de rabbijnse kas gevuld wordt. Ieder het zijne geven. Dat is tenslotte hoofdzaak.