FILM

Psychotic Prom Queen

Young Adult

Brandon (Michael Fassbender) in Shame, Mavis (Charlize Theron) in Young Adult - ze passen bij elkaar. Beiden zijn er niet toe in staat echte emoties te voelen, ze zijn slachtoffers van de destructieve werking van het verleden. In Shame zegt het zusje van de aan seks verslaafde Brandon: ‘We zijn geen slechte mensen, we hebben een slecht verleden.’ En in Young Adult vertelt een vriend van Mavis over een gewelddadig incident tijdens hun schooltijd waardoor hij vrijwel impotent is geraakt. 'Ik kan het nauwelijks met mezelf doen, laat staan nog met andere mensen’, vervolgt hij. Zo verwoordt hij óók het probleem van de 37-jarige gescheiden Mavis: ze is zo in zichzelf gekeerd dat ze net als Brandon geen connectie met een ander kan maken. Het hoogst haalbare voor haar is zich te gedragen als een van haar personages, iemand die eigenlijk nooit werkelijk zou kunnen leven.
In Young Adult, geschreven door Diablo Cody die in 2007 de Oscar voor beste scenario kreeg voor Juno, keert Mavis, auteur van mislukte teen fiction, terug naar het stadje waar ze is opgegroeid. Ze heeft één doel voor ogen: het hart van haar jeugdliefde Buddy opnieuw veroveren. Het feit dat Buddy inmiddels gelukkig getrouwd en tevens pas vader is geworden lijkt weinig indruk op Mavis te maken. Juist deze tragiek - haar onvermogen de immoraliteit van haar daden in te zien - geeft haar personage diepte.
Door het script, maar ook door de fijne dramatische en filmische vertolking ervan door regisseur Jason Reitman, is onze sympathie dus volledig bij een onsympathiek personage. Dat is ook al het geval in Steve McQueens Shame, een film over de pijn van een man die geen liefde kan voelen of geven en die dat misschien ook helemaal niet wil.
In deze film zijn tijd en setting even belangrijk als in Young Adult. Waar vooral de sensibiliteit van de jaren tachtig in Shame overheerst, daar resoneren de jaren negentig sterk in Young Adult. Misschien ligt de connectie tussen beide tijdperken in de aantrekkingskracht van fictie, in het feit dat de personages zo verzonken zijn in een gedroomd bestaan dat ze de link met het hier en nu kwijt zijn geraakt. Brandon en Mavis bewegen beiden als anonieme figuren, bijna als verslaafden, in een wereld overspoeld door populaire media. Reclame, televisie, popmuziek, internet, popcornliteratuur - Brandon en Mavis leven voor deze dingen. En we vallen voor hen niet omdat ze zielig zijn, maar omdat we veel van hun dilemma herkennen.
Hoe maak je een connectie met de echte wereld? Mavis’ oude vrienden hebben gewone banen, ze leiden een normaal leven. Mavis heeft alleen een hondje. Eenzaam kwijnt ze weg in haar appartement en in hotelkamers. Slechts in the mall komt ze tot zichzelf, in een namaakwereld bestaande uit fastfoodketens en confectiewinkels. Terwijl ze zich te goed doet aan cola en gefrituurde kip tikt zij door aan haar tienerroman die niemand wil lezen. Ze zuigt de dialoog van jonge meisjes om haar heen op. Die zeggen dingen als 'awesome’ en 'totally’ en 'you’re my moon, my stars, my whole galaxy’. Niet alleen tikt Mavis deze tekst woord voor woord over in haar roman, wanneer ze Buddy weer ziet spreekt ze ook precies dezelfde woorden uit in een poging hem te verleiden.
Ergens in de film noemt iemand Mavis een 'psychotic prom queen’. Dat dekt de lading. Ooit was ze prinses van het bal. Verder is ze nooit gekomen. Net als Brandon in Shame is het echte leven met echte mensen een stap te ver voor haar. Dan maar een leven in fictie, in de onvoltooide verleden tijd.

Te zien vanaf 1 maart