Puinruimen in het huis van Goebbels

Berlijn – Het is een nogal lelijk huis, daar in de Odenkirchener Strasse, nummer 202. Een appelgroene façade met verticale, gele accenten. Het staat in Rheydt, een voorstadje van Mönchengladbach. Het huis heeft sinds vorig jaar een nieuwe eigenaar.

In het koopcontract stond uitdrukkelijk vermeld welke familie vroeger ooit het huis bewoonde.

Maar de koper wist dat al. Gregor Schneider, zelf in Rheydt geboren en opgegroeid, was ermee bekend dat hij het huis kocht waar ooit Joseph Goebbels was geboren, Hitlers minister van Propaganda. Dat was precies ook de reden waarom hij het huis kocht.

Gregor Schneider is kunstenaar. Een heel bijzondere. Hij werkt met ruimten. Zo gaf hij ooit zijn eigen geboortehuis in Rheydt een speciale behandeling. Hij bouwde kamers in de kamers, benauwende ruimten, die ook nog eens onmerkbaar langzaam bewogen. Haus u r noemde hij het project. Nagebouwd op de Biënnale van Venetië won het project de Gouden Leeuw.

Een ander project in Venetië, een grote, zwarte kubus op het San Marcoplein, ging niet door. Door de gelijkenis met de kaäba in Mekka zou het boze moslims aantrekken. De Kunsthalle in Hamburg plaatste het wel op haar voorplein en gaf het de titel Het zwarte vierkant: Hommage aan Malevitsj.

Voor het huis van Goebbels heeft Schneider ook een plan. Al een jaar gaat hij het huis te lijf met houweel en schop. Kamer voor kamer breekt hij af, te beginnen met de kamer waar de kleine Goebbels zes à zeven jaar van zijn kindertijd heeft geslapen. Het hele huis afbreken mag hij niet. Het is verbonden met de buren.

Schneider wil met zijn actie verhinderen dat het huis in handen valt van neonazi’s, die er een pelgrimsoord van zouden kunnen maken. Zelf heeft hij maandenlang in het ‘schuldige huis’ proberen te leven om zich de gruwelen bewust te worden die hier hun oorsprong hadden. Een onrustbarende ervaring.

Het puin dat zich in het huis verzamelt, wil hij in december in een vrachtwagen kieperen. Die rijdt hij vervolgens naar Warschau. De Nationale Kunstgalerie Zacheta wil de vrachtauto met puin voor zijn classicistische ingang tentoonstellen. Binnen zullen andere voorwerpen uit het huis te zien zijn in een expositie die Unsubscribe gaat heten.

Polen heeft zwaar onder Hitlers nazi’s geleden. ‘Het puin is een gedenkteken’, zegt Schneider. Later zal de vrachtwagen ook op andere plekken in de wereld te zien zijn.