Film: ‘Midsommar’

Puur natuur

Jack Reynor als Christian en Florence Pugh als Dani in Midsommar, regie Ari Aster © Dutch FilmWorks

Vanaf het begin ligt niets vast, niet de relatie van Dani (Florence Pugh) met Christian (Jack Raynor) en al helemaal niet hun vriendschap met medestudent student Pelle (Vilhelm Blomgren) die hen uitnodigt voor een zomervakantie in een afgelegen gemeenschap in zijn geboorteland Zweden. Daar zullen ze een festival beleven dat slechts eens in de negentig jaar plaatsvindt.

Alles mooi en aardig. Maar algauw blijkt dat het goed mis is in dat bos. Om te beginnen, de zon schijnt er constant, zelfs ’s nachts, en iedereen heeft hagelwitte kleding aan. De geoefende kijker begint nu wat in te vullen, bijvoorbeeld de herinnering aan de jaren-zeventig-cultfilm The Wicker Man over heidense rituelen tijdens het midzomerfeest op een Schots eiland. Toch biedt zelfs deze kennis geen houvast in Midsommar, een film die de uiterste grenzen van vreemdheid opzoekt. Tijdens het kijken was mijn standaardreactie, bijna 2,5 uur lang, er een van: wat?!

Zo reageren ook Dani en Christian. We zijn even verbijsterd als zij, even compleet verloren in een verhaal dat barst van de originaliteit en creativiteit. De bizarre gebeurtenissen hebben te maken met bovennatuurlijke krachten. Of juist niet. In ieder geval zijn beide mogelijkheden even ontregelend en angstwekkend.

Zoals in zijn recente speelfilmdebuut Hereditary, een ogenschijnlijk eenvoudig verhaal over de sterke invloed van ouders op hun kinderen, focust de Amerikaanse regisseur Ari Aster in Midsommar aanvankelijk op een herkenbare, menselijke crisis: Dani kampt met verdriet vanwege de dood van haar ouders en ze is ook nog veel te meegaand in haar relatie met Christian. Pugh maakt Dani’s problemen invoelbaar door haar emoties zichtbaar te maken op het scherm — ze is een uitstekende actrice. Een paar maanden geleden heb ik van haar genoten in de televisieserie The Little Drummer Girl, naar de roman van John le Carré, waarin ze net als in Midsommar de rol speelt van een jonge vrouw die terechtkomt in een wereld, een verhaal, waarin ze moet vechten om voor zichzelf op te komen. Ze straalt kwetsbaarheid uit, maar in haar zitten gevaarlijke krachten waarvan zij noch wij precies weten hoe potent die kunnen zijn. Misschien dat de witte, heidense mensen in Zweden die krachten herkennen. In ieder geval is er een schitterende scène waarin Dani rond de meiboom danst, natuurlijk, en dan blijkt ze van het ene op het andere moment vloeiend Zweeds te kunnen spreken. Het is de moeite van het vermelden waard dat de personages in Midsommar aan de lopende band eten en drinken. Kopjes ‘kruidenthee’, paddenstoelen, zelfgemaakte pasteitjes, allemaal puur natuur.

Als Asters film ergens in past, dan binnen de nieuwe literaire horror: films als Jordan Peeles Get Out en Us, die bestaan bij de gratie van storytelling, die ons verleiden met mensen op het scherm die zijn zoals wij, maar die dingen meemaken die we niet eerder zagen. Daarom willen we weten wat er precies aan de hand is en waar het allemaal eindigt. Een soort magie is dit.


Te zien vanaf 25 juli