DVD Persepolis

REBELS MEISJE

Marjane Satrapi, schrijfster van Persepolis, haar autobiografische stripboekreeks, koos bij verfilming niet voor live action maar voor een eenvoudige doch kundige animatietechniek die dicht bij het oorspronkelijke werk blijft. Hiermee maakte Satrapi, met de hulp van regisseur en scenarist Vincent Paronnaud, een van die zeldzame animatiefilms die geheel voor volwassenen bedoeld zijn.
Persepolis is een klassiek coming of age-verhaal in Iran, beginnend in de late jaren zeventig. De oorlog met Irak is in volle gang. De achtjarige Marjane, kind van intellectuele ouders, heeft een rebelse aard en een hart voor politiek. Marjane maakt haar godsdienstlerares wekelijks uit voor leugenaar. Haar ouders besluiten haar naar Oostenrijk te sturen. Wenen blijkt voor het koppige meisje een veel geschiktere plaats om haar tienerjaren door te brengen en het is in die stad dat zij voor het eerst liefde, vervreemding en heimwee ervaart.
Net als in haar boeken maakt Satrapi in haar film gebruik van eenvoudige zwart-wittekeningen die in niets lijken op de computeranimaties waar de filmkijker de laatste jaren mee verwend is. Dat de verzameling sprekende lijnen toch ontroert, heeft alles te maken met het kundige scenario. Geen westerse vrouw kan zich voorstellen hoe het is om voor slet uitgemaakt te worden omdat haar hoofddoek enkele centimeters te kort is. Maar als de stoutmoedige Marjane zonder hoofddoek over de snelweg raast en haar vriendinnen het uitproesten op de achterbank, doet dat denken aan het flashen van westerse vrouwen: het pesterig tonen van hun borsten aan nietsvermoedende mannen. Een andere verdienste van de film is de verscheidenheid aan vertelvormen. Een Iraans geschiedenislesje wordt vormgegeven als een schaduwspel; een andere scène heeft meer weg van een videoclip. Marjane’s gevecht tegen depressie wordt verbeeld aan de hand van een vals gezongen versie van The Eye of the Tiger. De wat stijve tekeningen krijgen door die speelse mix van stijlmiddelen vaart.
Ook de plot is gevarieerd. Feitelijk bestaat Persepolis uit een aaneenschakeling van hartverwarmende, hilarische en ontstellende anekdotes, niet alleen verhalen die direct verband houden met Marjane, maar ook de geschiedenissen van haar familie, haar vrienden en haar buren. Door continu heen en weer te schakelen tussen een subjectieve en een objectieve blik vertelt Persepolis niet alleen een persoonlijk verhaal, maar het verhaal van een heel volk.

Persepolis wordt vertoond tijdens het Iraans Film Festival in Lantaren/Venster, Rotterdam, 17-19 oktober. www.iraansfilmfestival.nl