KUNST Mark Wallinger

Rechtschapen burgers

In de museum- en tentoonstellingswereld begint een ‘winter of discontent’. Belangrijke collecties zullen voor het publiek worden gesloten. Dat dreigt voor kleine musea als Museum Meermanno Huis van het Boek en De Wieger in Deurne, maar ook voor grotere als Breda’s Museum (zeventig procent gekort), het Onderwijsmuseum in Rotterdam, MuseumgoudA te Gouda, CODA Apeldoorn en Museum Boerhaave in Leiden.

Ook het Frans Hals Museum in Haarlem (twintig procent korting door de gemeente Haarlem) komt in de problemen; de grote jubileumtentoonstelling van 2013 staat zelfs ter discussie. Sommige musea kondigen verkoop van delen van de collectie aan. Misschien moet u een voorgenomen bezoek niet lang meer uitstellen.
Op 2 oktober wordt het Scheepvaartmuseum Amsterdam heropend, de eerste in een reeks langverwachte feniksen. Het museum heeft zijn lastige want ‘ongelijksoortige’ collectie ingrijpend herschikt in een elftal 'verhalen’ die, naar het zich laat aanzien, fraai zijn opgebouwd. Dan: MARK, Mark Wallinger in De Pont, Tilburg (vanaf 8 oktober), op het ogenblik misschien wel het beste museum voor contemporaine kunst in Nederland. Wallinger won de Turner Prize in 2007 met State Britain, een herschepping van de protestborden tegen de Irak-oorlog tegenover Westminster die door de politie als 'staatsgevaarlijk’ werden verwijderd. Het is een interessante, geëngageerde jongen; in 2012 zal hij met Chris Ofili ter gelegenheid van de Olympische Spelen met het Royal Ballet en de National Gallery een project maken gebaseerd op drie schilderijen van Titiaan. Dat is iets om naar uit te zien.

Medium mark wallinger

Het Gemeentemuseum Den Haag paait de bezoekers met een rijke Parijs-in-de-vroege-twintigste-eeuw-tentoonstelling, maar ik ga graag naar Rechte stoelen, rechtschapen burgers: Wonen volgens ’t Binnenhuis (1900-1929) (vanaf 8 oktober). De winkel van Berlage en Van den Bosch in Amsterdam was de eerste 'designwinkel’ van Nederland, met hooggestemde idealen over de integratie van schoonheid en kunst in het alledaagse leven van iedereen, ook de gewone man. Is die belofte inmiddels ingelost, nu je vazen van Hella Jongerius koopt bij de Ikea? In Utrecht presenteert het Centraal Museum na Van Scorel een andere zoon van de stad, Abraham Bloemaert (1566-1651) (vanaf 12 november). Een duizendpoot met een lange carrière, een fijne tekenaar, maar ook een beetje een overgangsfiguur. Hij geldt als inspirator en leermeester van de Utrechtse Carravagisten, en die connectie wordt ook getoond.
Ook interessant: New York Reflections, een retrospectief van de Amerikaanse fotograaf en schilder Saul Leiter (1923) in het Joods Historisch Museum Amsterdam (vanaf 24 oktober). Leiter is opmerkelijk vanwege zijn kleurexperimenten ten tijde van het abstract expressionisme, altijd in de context van het New Yorkse straatbeeld. Verder: Windflower, Perceptions of Nature, Kröller-Müller Museum (vanaf 9 oktober), met twaalf interessante kunstenaars, uiteenlopend van Peter Doig en Willem de Rooij tot Yoko Ono en het buskruitfenomeen Cai Guo Qiang. Ten slotte maakt de criticus Hans den Hartog Jager de stap naar het curatorschap in Museum de Fundatie, Zwolle, voor Meer Licht, een tentoonstelling over 'het sublieme’ (vanaf 2 oktober). Meer Licht (waren dat niet de laatste woorden van Goethe?) is gebaseerd op het enige schilderij van William Turner in Nederland, dat zich in Zwolle bevindt. Den Hartog Jager kiest daarbij voor onder anderen Tacita Dean, Bas Jan Ader, Olafur Eliasson, David Claerbout en Guido van der Werve. Op voorhand: een intrigerend ensemble.