POPMUZIEK

Relaxen op Guantánamo

Jello Biafra

Het nieuwe album van Jello Biafra, ex-voorman van de legendarische punkbank Dead Kennedys, wordt geleverd met een grote uitvouwposter. Voorop staat een grote tekening waarop vliegtuigen gebouwen in vliegen, daklozen in tentdorpen leven en bankiers – afgebeeld met dikke sigaren, want bij Biafra klinkt en oogt alles naar vroeger – er vandoor gaan met zakken vol dollars. Ze houden zelfs een spandoek omhoog, met daarop de tekst: ‘Yes We Did!!!’
Achter op de poster staan onder de kop Greetings from Panicland de teksten, afgewisseld met krantenknipsels. Onder de tekst van Strength Thru Shopping staan er twee naast elkaar. Een is een krantenbericht dat meldt dat in de VS in het jaar 2000 353 ouders hun kind de naam Lexus hebben gegeven, en 21 L’Oreal. Ernaast staat een bericht over de Venezolaanse Dyana Mendoza, die vorig jaar tot Miss World werd verkozen. Ze mocht een bezoek aan Guantánamo brengen en deed daarvan vervolgens verslag aan de pers. ‘Het was een ongelooflijke ervaring. Ik wilde gewoon niet meer weggaan, zo relaxed, rustig en prachtig is het daar. We hebben de gevangenenkampen bezocht en de doucheruimten. We hebben ook de militaire honden gezien, en een erg leuke demonstratie van al hun vaardigheden. Alle jongens van het leger waren geweldig voor ons.’
Wie het leest, ziet Biafra voor zich, schaterlachend achter zijn krant, de schaar gereed. Zijn harde sarcasme is al sinds eind jaren zeventig zijn handelsmerk. Het zit in zijn stem, die weinig aan scherpte heeft ingeboet in al die jaren: nog steeds klinkt dat snerpende geluid, die sardonische sneer in iedere uithaal. Zijn (door Biafra zelf) gruizig geproduceerde band ragt redelijk recht vooruit, maar houdt op genoeg momenten in om de spanning erin te houden.
En dat sarcasme zit in zijn teksten, het is nog steeds de reden dat ze geregeld uitstijgen boven de spandoekretoriek, en ook de reden dat Biafra samen met Henry Rollins hoort tot de best spoken word performancers ter wereld. Want wat Biafra vindt van het Amerika van 2009: het ligt voor de hand. Weg met Nafta, weg met de three strikes and you’re out-regel, en ja, ook weg met Obama. Waar Michael Moore, die net als Biafra ooit veel zag in Ralph Nader als president, in interviews grijzend stelt dat Republikeinen die Obama een socialist noemen gelijk hebben en dat als compliment bedoelt, daar is Biafra genadeloos: ‘We’ve had enough of this audacity to exploit hope for cash.’ Zijn standpunten mogen dogmatisch zijn (of, zoals hij zelf zal zeggen: principieel), in zijn blik naar die wereld vol misstanden zit nog altijd zoveel leedvermaak dat Biafra per saldo meer de columnist dan de activist is.
Toiletpapierhouders waar muziek uit komt wanneer de rol beweegt: wie koopt zoiets, vraagt hij zich af, om vervolgens het vermoeden van het antwoord te zingen: ‘The ones with plastic Santas in their yards.’

Jello Biafra and the Guantanamo School of Medicine – The Audacity of Hype (Sonic Rendezvous)