DE PRIMARIES

Reuzendoder Huckabee

Geld om serieus campagne te voeren heeft Mike Huckabee niet. Maar geen campagne zit zo ingenieus in elkaar als die van de oud-dominee.

NEW YORK – Wie is verantwoordelijk voor de ‘Huckaboom’, het succes van voormalig gouverneur Mike Huckabee in de Republikeinse race voor de presidentsnominatie? De liberale talkshowpresentatoren Jon Stewart, Stephen Colbert en Conan O’Brien claimen de laatste weken alledrie daaraan te hebben bijgedragen. Meer dan welke andere kandidaat ook verscheen Huckabee bij hun late-night-shows en meer dan bij welke andere kandidaat ook was dat prettige, ongecompliceerde televisie. Huckabee leek overal voor in en presenteerde zich in de shows steeds weer als een geestige en voor alles ‘authentieke’ kandidaat.

Daags na Super Tuesday maakte de voormalige gouverneur van Arkansas opnieuw zijn opwachting bij Stephen Colbert. Juist toen de presentator had geconcludeerd dat John McCain na de winst in onder meer Californië en New York de nominatie op zak had, kwam zogenaamd onverwacht een hoofdschuddende Huckabee het podium op. Welnee, repliceerde de presidentskandidaat, zolang John McCain niet de benodigde 1191 gedelegeerden heeft binnengehaald, is de race nog in volle gang. Mitt Romney mocht zich dan hebben teruggetrokken, Huckabee wil door tot het einde, desnoods tot aan de Republikeinse conventie in de eerste week van september. Hij heeft nu zijn zinnen gezet op Texas, waar veel gedelegeerden zijn te winnen.

‘Waarom Texas?’ vroeg Colbert.

‘Because I know barbecue’, antwoordde Huckabee met een glimlach.

Dat was voor de argeloze luisteraar opnieuw een grappige opmerking van de kandidaat die er zo enorm in slaagt ‘zichzelf te zijn’. Geld voor een gelikte campagne heeft hij tenslotte niet. Maar Huckabee’s doelgroep, de evangelische kiezer die in 1994 de Republikeinen aan een meerderheid in het Congres hielp en in 2000 en 2004 voor George Bush stemde, hoort meer dan de argeloze luisteraar. Want zelfs barbecue heeft in het Zuiden een religieuze connotatie.

‘God houdt van barbecue’, schrijft hoogleraar religie Wade Clark Roof van de Universiteit van Californië niet voor niets in het in 2001 bij de prestigieuze uitgeverij Routledge verschenen boek God in the Details. Bij de barbecue draait het in de eerste plaats om varkensvlees (ribs), wat symbool staat voor een zekere identificatie tegenover een aantal concurrerende geloofsovertuigingen. Maar bovenal moet de barbecue in het Amerikaanse Zuiden gezien worden als een bloedig offer aan God. De dominante kerken in het Zuiden hebben alle hun eigen kookboeken met recepten voor de barbecue en voor speciale barbecuesausen, schrijft Roof. Texanen zullen de boodschap van Huckabee begrepen hebben en nogmaals bevestigd hebben gekregen dat de voormalige dominee uit Little Rock hun taal spreekt.

Op soortgelijke subtiele wijze slaagt Huckabee er tijdens campagnebijeenkomsten en bij live op televisie uitgezonden overwinningstoespraken in om te verwijzen naar bijbelse verhalen, zonder dat niet-christelijke kiezers daar aanstoot aan nemen of het überhaupt merken. ‘Vanavond verzekeren we ons ervan dat Amerika begrijpt dat soms een kleine gladde steen effectiever is dan een hele wapenrusting’, zei Huckabee aan het eind van Super Tuesday. Niemand die daar aanstoot aan nam, maar de goede verstaander begreep dat Huckabee doelde op de ‘vijf gladde stenen’ (of in Nederlandse bijbels ‘ronde stenen’) waarmee David (Huckabee) Goliath (Romney en McCain) versloeg.

Hoewel Huckabee vooralsnog veel te weinig gedelegeerden heeft gewonnen om daadwerkelijk een serieuze kans op de uiteindelijke nominatie te maken, is het zijn unieke verdienste dat Mitt Romney de race na Super Tuesday verlaten heeft. Nog voor de eerste primary plaatshad, maakte de evangelical Huckabee de mormoon Romney onschadelijk door quasi-nonchalant zijn onwetendheid over Romney’s kerk tentoon te spreiden. ‘Geloven mormonen niet dat Jezus en de duivel broers zijn?’ zei Huckabee in The New York Times. Daarmee deed hij precies waar de Romney-campagne bang voor was: de vooroordelen van evangelicals over mormonen bevestigen en onder de aandacht brengen. Uiteraard bood Huckabee meteen zijn excuses aan, maar toen was voor Romney het kwaad al geschied. Hoe vaak Romney ook met door mormonen niet helemaal begrepen taal over ‘Jezus’ als ‘mijn persoonlijke redder’ op de proppen kwam, bij de evangelische basis die Bush aan de macht heeft geholpen, kon de oud-gouverneur van Massachusetts geen goed meer doen.

John McCain heeft wat dat betreft zijn kandidatuur aan Mike Huckabee te danken. Nu is het voor McCain te hopen dat Huckabee spoedig genoegen neemt met een aanbod voor de kandidatuur voor het vice-presidentschap. Want ook McCain is voor het fundament waar de Republikeinen sinds de Congresverkiezingen in 1994 op vertrouwd hebben niet de gedroomde opvolger van president Bush. Nog maar enkele jaren terug noemde de senator voor Arizona de in 2007 overleden Jerry Falwell, de pater familias van de evangelicals, een ‘agent of intolerance’. Afgelopen dinsdag ging de staat Virginia, waarvandaan Falwell zijn geloofsimperium opbouwde, naar de stembus. En om te laten zien dat hij zijn strijd voor de dolende zuidelijke kiezer nog lang niet opgeeft, preekte twee dagen voor deze verkiezing reuzendoder Mike Huckabee in Falwells oude kerk. John McCain is gewaarschuwd.