Rijkeluiskindjes komen weg met verkrachting

Kiev – Vorige week overleed Oksana Makar, een achttienjarig Oekraïens dorpsmeisje. Ze was verkracht in een gangbang. Gewurgd. In brand gestoken en voor dood in een kuil achtergelaten. Twintig dagen lang had ze geleden, omdat ze de misselijkmakende mishandeling van drie mannen na een avondje stappen in eerste instantie toch had overleefd.

Oksana bleek voor 55 procent te zijn verbrand, had nauwelijks meer functionerende nieren en moest beide benen en één arm laten amputeren. Het meisje werd wereldnieuws. Maar niet alleen omdat ze zo was toegetakeld en ze in deze toestand op YouTube verscheen. Twee van de drie verdachten gingen namelijk vrijuit. Rijkeluiskindjes. Met papa’s in het lokale bestuur, die met hun connecties wel wat konden regelen. Deze vorm van corruptie is in Oekraïne wijdverspreid, maar zou in dit geval toch een storm van protest hebben losgemaakt, zo schreven de internationale media.

De wereldpers pikte het nieuws ruim een week nadat Oksana in het ziekenhuis was opgenomen op. Er waren inderdaad verwijten richting de verdachten (‘beesten die ze moeten castreren en/of doden’) en de regering (‘een corrupte bende die nauwelijks geeft om de maatschappij waardoor losbandigheid en chaos vrij spel hebben’). Maar óók aan het adres van Oksana.

Hoe had zij het in haar hoofd gehaald om uit te gaan? Zo schreven mensen op internetfora, riepen ze in talkshows en ventileerden ze in kranten. Ze zou een slet zijn die naar bars en nachtclubs ging om mannen op te pikken. Ze had erom gevraagd. En o ja, haar aan alcohol verslaafde moeder die nu om geld voor haar dochters herstel lobbyde, zou de donaties wegdrinken.

Er ‘lekte’ een ondervragingsvideo. Beelden waarop de enige officiële verdachte (de andere twee zijn onder grote druk van president Viktor Janoekovitsj wel weer in voorarrest geplaatst) in details vertelt over hoe het drietal Oksana zou hebben mishandeld. Pas toen begon het rad de andere kant op te draaien. De sympathie en het medelijden dat de rest van de wereld al voor Oksana had, ontstond ook in orthodox Oekraïne.

Het geeft aan hoe moeilijk het is om de soms wrede en bevooroordeelde publieke opinie in Oekraïne te veranderen. Hoe traditioneel deze ook is: dochters horen thuis te zitten en niet uit te gaan, is een veelgelezen reactie. Als je dan toch iets overkomt, is het in conservatieve kringen al gauw eigen schuld, dikke bult.

Oksana was een vrolijk dorpsmeisje, op zoek naar wat plezier in de Zuid-Oekraïense stad Mikolajiv. Ze maakte een fatale fout door na de ontmoeting in een bar met de jongens mee te gaan.

Maar wat als Oksana het aanbod van de mannen had geweigerd? Toen een ander meisje, Maria Korsjoenova, vorig jaar zomer de intimiderende avances wist te weerstaan van Roman Landik sloeg hij haar in elkaar en trok haar aan haar haren twintig minuten door een vol restaurant. Landik, getrouwd en zoon van een bekende rechter, kreeg een voorwaardelijke celstraf.

Sinds twee weken loopt er een petitie, een extra oproep aan Janoekovitsj om het recht voor Oksana te doen zegevieren. Ironisch genoeg is deze petitie opgesteld door een Spanjaard, en nog steeds vooral door buitenlanders onder­tekend.