Rijkszwijgdienst

Onder leiding van de nieuwe chef Eef Brouwers maakt de Rijksvoorlichtingsdienst dezer dagen weer overuren met haar onbetwiste specialiteit: het neergooien van de telefoon wanneer lastige journalisten bellen met nog lastiger vragen met betrekking tot ons vorstenhuis.

De commotie betreft natuurlijk het NSDAP-lidmaatschap van prins Bernhard. Hoewel dat lidmaatschap via diverse publikaties inmiddels hoog en droog is bewezen (de Nieuwe Revu publiceerde zelfs het betreffende document uit de schappen van het Bundesarchiv te Berlijn) blijft de prins volharden in een ontkenning en zijn de medewerkers van de RVD gedwongen hem dat na te papegaaien, met trieste taferelen in de vaderlandse media tot resultaat.
Verleden week donderdag kwam het tot een hardhandig telefonisch treffen tussen Brouwers en radio Veronica’s nieuwe talkshow-gesel Theo van Gogh. Nadat de RVD-chef ongeveer tien keer had herhaald dat hij niets had toe te voegen aan de mededelingen van Bernhard zelf, verloor Van Gogh zijn geduld en stelde hij onomwonden dat Brouwers (ex-NOS- journaal) toch pijn in zijn journalistieke hart moest hebben nu hij zo'n apert feit maar domweg moest blijven ontkennen. Brouwers antwoordde ijzig dat die observatie geheel voor de rekening van Van Gogh kwam, en een seconde later klonk aan de RVD-kant van de lijn nog slechts een pieptoon.
De affaire toont weer eens aan dat er weinig is veranderd aan het democratische bestel der Nederlanden. In welk ander beschaafd land zou de regering wegkomen met zo'n botte ontkenning van gebeurtenissen rond de directe familie van het staatshoofd? In Engeland brak halverwege november dit jaar nog de publicitaire pleuris uit toen een geheim plan uit de oorlogsjaren bekend werd, waaruit bleek dat de gewezen pretendent voor de Britse troon Edward VIII alles op alles had gezet om met Hitlers hulp zijn aanspraken op de troon (opgegeven vanwege zijn huwelijk met de Amerikaanse weduwe Simpson) toch nog te doen gelden. Het was een beschamende openbaring voor de toch al zo verdrukte koninklijke familie van het Verenigd Koninkrijk, maar in ieder geval gingen de diverse paleiswoordvoerders niet tot een flagrante leugen over om de publicitaire storm te laten luwen.
Ook de vete tussen Charles en Diana wordt met voorbeeldige openheid uitgevochten. Natuurlijk is de kans nog steeds aanwezig dat Charles er in de illustere traditie van zijn geslacht uiteindelijk toe overgaat om Diana in de Tower op te sluiten en vervolgens te laten onthoofden, maar voorlopig kan de pers zich bepaald niet beklagen over een mediablokkade.
Hoe anders gaat het eraan toe in Nederland. Na een eerste primeurgolf is het weer verontrustend stil geworden rond Bernhards bruine verleden. Terwijl op het archief van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (Riod) in Amsterdam tal van documenten liggen waaruit blijkt dat de prins door het Hitler-kamp tot in ieder geval na zijn huwelijk in januari 1937 als contributiebetalend NSDAP-lid werd beschouwd. In het diplomatieke verkeer beklaagde het Duitse kamp zich er zelfs over dat Bernhard tijdens de feestelijkheden rond zijn huwelijk in Den Haag had nagelaten zijn partijspeldje te dragen. Voor de rest toonden de Duitse autoriteiten zich zeer ingenomen met het feit dat tijdens de feestelijkheden in de residentie in ieder geval het Horst-Wessellied was gespeeld en dat de Duitse bruiloftsgasten trouw de Hitler-groet hadden gebracht.
Wordt vervolgd.