Sport

Rinus Michels

Donderdag 3 maart overleed Rinus Michels (77). In de middageditie van het Radio 1-journaal memoreerde sportverslaggever Rob Fleur dat Ajax derde van onderen stond toen Michels in januari 1965 Vic Buckingham opvolgde en aan het eind van dat seizoen toch al de schaal mocht vasthouden, symbool voor het landskampioenschap. Als Michels nog had geleefd zou hij met zijn geïmiteerde stemgeluid hebben gezegd: «Bedoelt u soms de gebakschaal?», want Ajax eindigde dat seizoen vierde van onderen.

Michels introduceerde in de hoogtijdagen van de antiautoritaire opvoeding in de jaren zestig de nummers. Extreem gezegd ontnam hij zijn spelers, voetbalprovo’s als Barry Hulshoff, Wim Suurbier en Johan Cruijff, hun identiteit. In Topclub Ajax zei hij: «Een speler heeft in een wedstrijd als mens niets te betekenen, helemaal niets, ja toch iets, hij is een nummer. Alles wat de mens Wimpie Suurbier meeneemt dat schadelijk is voor zijn voetbaltaak, moet hij eruit laten.»

De beste nummer 11 die Ajax ooit heeft gehad, Piet Keizer, was te veel Amsterdammer en te veel kind van zijn tijd om zich te laten depersonaliseren. Dat leidde tot een ijzige relatie. In het seizoen dat Ajax de Europa Cup won spraken Michels en Keizer niet met elkaar, sterker, ze negeerden elkaar. Maar ze werkten dus wel met elkaar met als ultieme overwinning de Europa Cup in Londen in 1971.

Als journalist hadden Henk van Dorp en ik een moeizame verhouding met Michels. Hij hield afstand en kende zoals veel trainers maar één gelijk: zijn gelijk. De verhouding was er niet beter op geworden na een interview met Keizer, die zo blij was toen hij kort na het winnen van de Europa Cup in 1971 in Londen hoorde dat Michels zou vertrekken bij Ajax dat hij ondanks een zware enkelblessure van dolle pret op de tafel heeft staan dansen.

Keizer was er na beëindiging van zijn carrière van overtuigd dat Michels hem om zijn houding heeft teruggepakt in de rust van de finale Nederland-Duitsland in 1974. In plaats van Keizer moest René van de Kerkhof de geblesseerde Rob Rensenbrink vervangen, Keizer zag dat als een late afrekening.

In 1978 tijdens het wereldkampioenschap voetbal in Argentinië liepen Henk en ik op een middag de nieuwe, helemaal lege vertrekhal van het vliegveld van Cordoba binnen. Daar zat verloren op een bankje nog een man, Fifa-waarnemer Michels. Toen we ons in die volledig verlaten hal afvroegen of we wel op de juiste plek waren, riep Michels: «Heren, zal ik een stukje inschikken, dan kunt u ook zitten.»

Het ijs was gebroken, we dronken koffie, aten een broodje en vlogen naar Buenos Aires.

Er gaan stemmen op om de Amsterdam Arena om te dopen naar de meest succesvolle voetbalcoach van Nederland. Destijds weigerde de directie de naam te verbinden aan de beroemdste Nederlandse sportman aller tijden, Johan Cruijff. Dat plan werd hautain genegeerd, laten we nu dus niet overdrijven. Het initiatief tot naamswijziging van de Arena doet een beetje denken aan die gênante poging vorig jaar Anne Frank postuum te naturaliseren

Na het overlijden van zijn vrouw Wil een jaar geleden was Michels een breekbare man geworden. Maar de laatste maanden ging het weer veel beter. Het feit dat hij helemaal naar Aalst is afgereisd om zich te laten opereren, betekent dat hij nog had willen leven. Ik weet dat het niet gewoon is, bovendien laat Michels geen kinderen na. Maar toch, wat is er misgegaan bij de operatie die hij onderging om beter te worden en die leidde tot de dood? Zou het graag willen weten, voordat ik me ooit in Aalst laat opereren.