Risicovolle investeringen woningcorporaties twintig jaar aangemoedigd

Misstanden bij woningcorporaties zoals Vestia zijn geen incidenten, maar het onvermijdelijke gevolg van de onafgemaakte verzelfstandiging van de corporatiesector begin jaren negentig.

Fraude, zelfverrijking en geflopte prestigeprojecten kostten de afgelopen twintig jaar ruim drie miljard euro. Sinds 2009 verloren corporaties meer dan vier miljard op hun investeringen. Met de verzelfstandiging verloor de overheid haar grip op de sector, maar de belastingbetaler draagt de risico’s, want de overheid staat garant voor de steeds onbeheersbaarder wordende corporatieschuld. Die is inmiddels opgelopen van 60 miljard in 2006 tot bijna 90 miljard in 2012, een zevende van het bruto binnenlands product. Zo legt de overheid een topzware hypotheek op de toekomst van de volkshuisvesting.

De parlementaire enquête die in april van start ging, zoekt naar aanleiding van tientallen misstanden bij corporaties naar schuldigen. Maaronderzoek van De Groene Amsterdammer toont aan dat corporaties, overheid en toezichthouders elkaar al twintig jaar gevangen houden in een failliet systeem dat riskante investeringen aanmoedigt en schulden stimuleert. De overheid bood corporaties bovendien alle ruimte om ongehinderd voor vele miljarden aan schulden te stapelen.

Medium grafiek woningcorporaties

Twaalf opeenvolgende bewindslieden gebruikten de corporaties als financiële melkkoe om de overheidsbegroting op orde te brengen, dure (koop)huizen te bouwen, of wijken op te knappen. De verhuurderheffing van Minister Blok is slechts een nieuwe ronde in deze vermogensstrijd. Beleid zwalkte alle kanten op en over de fundamenten van het systeem kon altijd onderhandeld worden.

Uit gesprekken met ruim honderd betrokkenen, archiefonderzoek en een financiële analyse reconstrueert De Groene Amsterdammer een ontluisterend beeld van de wijze waarop woningcorporaties twintig jaar lang onafhankelijk toezicht tegenhielden, afbakening van hun takenpakket frustreerden en hun geld roekeloos beheerden waardoor miljarden verdampten. Drie toezichthoudende instanties, vijf visitatiebureaus, tweeduizend commissarissen en een scala aan codes en commissies konden dit gedrag niet voorkomen en moedigden dit soms zelfs aan.

In De Groene Amsterdammer van deze week alles over de miljardenstrijd die over de hoofden van vijf miljoen corporatiehuurders wordt uitgevochten.


De Groene Amsterdammer van deze week ligt donderdag 27 juni in de winkel en is online te lezen voor abonnees of voor 4,50 euro weektoegang.