Popmuziek

Rock volgens het (rode) boekje

Popmuziek: ‹Armed Love› van The (International) Noise Conspiracy

Toen in het najaar van 1998 een Zweedse band, Refused, haar eerste volwaardige album uitbracht, was dat om verscheidene redenen direct een memorabele plaat. Allereerst vanwege de zeldzaam snoeverige titel The Shape of Punk to Come. Dan was er de muziek, die radicaal brak met de navelstaar derij en het conservatisme die in de punk en hardcore als norm golden. Refused vertegenwoordigde niet slechts het jaren later tot (commerciële) wasdom gekomen emotie-boven-melodie-genre emocore, de band was het al voorbij. Ronduit spectaculair was met name het nummer New Noise, dat in vijf minuten en acht seconden door een aan grootheidswaanzin grenzende hoeveelheid wisselingen van tempo en stijl zigzagde over de grens tussen opwinding en overgave. Op het eind is te horen hoe zanger Dennis Lyxzén zijn microfoon op de grond werpt om het imaginaire podium te verlaten — alsof hij wil zeggen: zo toehoorder, zie maar wat je hiermee doet.

En er was nog iets aan de hand met Refused. Dat de band boos was, en wel op Het Systeem, dat was in dit genre niet uitzonderlijk; punk en hardcore drijven op woede en tegen wie of wat die is gericht, doet er pas in tweede instantie toe. Maar bij deze Zweden gebeurde al in de openingszin iets anders. «I got a bone to pick with capitalism and a few to break.» Hier was de vijand gedefinieerd en werd het onbehagen zelfs toegelicht in een cd-boekje dat fungeerde als manifest. Eindigend met de woorden: «This manifesto is very much for real.» Voor wie enige ironie vermoedde.

Refused bestaat al lang niet meer, Dennis Lyxzén zingt tegenwoordig in The (International) Noise Conspiracy. Deze band maakt minder vernieuwende en volslagen andere muziek dan Refused. Het is pakkende rock-’n-roll, in het straatje van de bewierookte The Strokes en The Hives, en niet vies van hitgevoeligheid. Zo ook het nieuwe album Armed Love, geproduceerd door Rick Rubin, de man die onder meer verantwoordelijk was voor de laatste albums van Johnny Cash.

Maar er is iets onveranderd: de boodschap. Want in dat aanstekelijke refreintje van het zevende nummer, die schaamteloze meezinger, daar zingt Lyxzén toch echt «Let’s all share our dreams under a communist moon.» Opnieuw voor de echt.

De Los Angeles Times noemde The (International) Noise Conspiracy jaren geleden «rock’s most politically radical band» en zelfs in het huidige klimaat, waarin alternatieve en minder alternatieve popbands elkaar aftroeven in het formuleren van zo ronkend mogelijke woorden van afkeuring over George Bush, geldt de band inderdaad als radicaal. Want hoewel tientallen Amerikaanse punkbands een coalitie zijn begonnen tegen Bush, in de hoop hun jonge fans tot stemmen te bewegen (en wel op Kerry), is het bij Dennis Lyxzén, op zijn heerlijke, ja, commerciële rockplaat (je kunt het de man bijna niet aandoen, maar dat is toch echt het juiste adjectief) nog steeds meer Das Kapital dan No Logo. Op Armed Love verkondigt hij dat we niets hebben te verliezen dan onze ketenen. Emma Goldmans «If I can’t dance, I don’t wanna be part of your revolution» wordt met regelmaat aangehaald als het The (International) Noise Conspiracy betreft. Verleidelijk, maar onterecht, want Lyxzéns retoriek ademt weinig ruimte voor vrijzinnigheid: zijn alternatieven zijn net zo absoluut als het onrecht dat zijn tegenstanders de mensheid volgens hem aandoen.

Op het grote South By South West muziekfestival in Texas hield Lyxzén afgelopen voorjaar de aanwezigen tijdens zijn optreden voor dat alles wat de president van de VS doet de rest van de wereld beïnvloedt en dat hij, Lyxzén, zich daarom als Zweed mag uitspreken over de Amerikaanse politiek: «So if you vote again for George Bush, Texas: Fuck you.» Het leidde tot een mix van applaus en middelvingers. In de Amsterdamse Melkweg toonde hij zich een tijd geleden teleurgesteld toen veel aanwezigen niet meezongen met Communist Moon. Zelfs in Texas waren het er méér, sneerde hij. Als een verongelijkte revolutionair, oog in oog met de onwillige massa.