Lana Del Rey in de videoclip Chemtrails over the Country Club © Lana Del Rey / YouTube

In ‘White Dress’, het openingsnummer van Chemtrails over the Country Club (albumtitel van het jaar, nu al) haalt Lana Del Rey herinneringen op aan de jongere versie van zichzelf, negentien jaar, werkend als serveerster in Orlando, luisterend naar The White Stripes en Kings of Leon.

Wanneer ze ‘When I was a waitress wearing a white dress’ zingt, gaat ze omhoog met haar stem, naar een hoogte die ze gemakkelijk haalt, maar nu bewust bijna maar half. Het effect is prachtig, net als dat van zinnen buiten de zanglijnen laten vallen, als een cartoontekst buiten de lijntjes. De combinatie geeft het nummer een zweem van imperfectie en spontaniteit, alsof ze het ’s nachts heeft ingezongen, de inkt van de tekst nog nat.

Dat is niet zo; zoals altijd weet Lana Del Rey, in vele opzichten een van de meest bijzondere zangeressen van deze tijd, precies wat ze doet, waar ze mee speelt. En waarom. Dit openingsnummer verlangt naar vroeger, naar een ongereptere tijd, waarin roem nog geen factor was, een van de terugkerende thema’s op het album. En het zet de toon: Chemtrails over the Country Club is een ander album dan voorganger Norman Fucking Rockwell!, haar meesterwerk uit 2019. Kleiner, minder zwierig, ingetogener.

Lana Del Rey is de The Hold Steady onder de singer-songwriters: net als de band uit Chicago stopt ze haar teksten vol met verwijzingen naar zinnen en woordjes uit eigen ouder werk, maar ook naar andere artiesten. In de muziek van Del Rey en The Hold Steady is muziek altijd een referentie aan muziek. Het ‘no more candle in the wind’ waar het door godsvrees en alcohol doordrenkte liefdesverhaal te Arkansas ‘Tulsa Jezus Freak’ mee afsluit, is zelfs een waaier van verwijzingen: de zin kom later terug in ‘Yosemite’, ze gebruikte de beeldspraak zelf al eerder in ‘Mariner Appartment Complex’, maar de zin is het beroemdst uit het Elton John-nummer waarmee hij aanvankelijk Marilyn Monroe en later prinses Diana eerde – en terug met één zin is het thema van de roem als monster. In ‘Dark But Just a Game’, het zoveelste nummer op dit album waar Lana Del Rey in haar zanglijnen goud uit stro spint, vat ze ‘the price of fame’ bondig samen: ‘It’s dark, but just a game.’ De handleiding leest ze hardop voor aan zichzelf: ‘So play it like a symphony’.

Chemtrails over the Country Club is geen verzameling nummers in een willekeurige volgorde, maar een álbum. Het in melancholie geweekte ‘Yosemite’ kondigt een verandering aan: langzaam neemt de gitaar een grotere rol in, en de invloed van americana. In ‘Dance Till We Die’ doet Del Rey aan namedropping op de enige elegante manier: als eerbetoon. Aan de vrouwen die haar voorgingen: Joni Mitchell, Joan Baez, Stevie Nicks, Courtney Love. De eerste helft van de eerste zin (‘I’m covering Joni’) blijkt een aankondiging: Del Rey sluit haar album af met een cover van Joni Mitchells ‘For Free’ uit 1970, waarin Mitchell haar eigen roem afzet tegen het voetvolk van de muziek: de onbekende artiest, spelend voor niets dan de speelvreugde zelf.


Lana Del Rey, Chemtrails over the Country Club