Rollen spelen

Sinds de Franse cineast Louche Leclaude erin is geslaagd Moeder Theresa voor de rol van bordeelhoudster te strikken in zijn nieuwste film Het zaad der passie, is het hek van de dam.

Haar vertolking oogde zo authentiek dat ze inmiddels genomineerd is voor de Gouden Goudvis, de belangrijkste prijs op het filmfestival van Nanterre. De Gouden Dolfijn, bestemd voor de belangrijkste mannelijke acteerprestatie, gaat ongetwijfeld naar de travestiet annex voorvluchtige seriemoordenaar Y.H.M.K., die in voornoemde film de rol van Barmhartige Samaritaan gestalte heeft gegeven.
De theorie van de Oekraïense psycholoog Imre Jebatsjenko lijkt hiermee bevestigd. Die luidt: wij mensen zijn allemaal loten van één stam. Wij onderscheiden ons van elkaar uitsluitend door de rol die wij spelen - en natuurlijk ook door onze mate van vakmanschap. Iedere rol is moeilijk. Zowel die van de moralist, die constant zijn natuur moet verloochenen, als die van de schurk die met al zijn lijken moet sjouwen. Daarmee wil de eminente Jebatsjenko overigens niet beweren dat de politie zo'n monster niet in de boeien mag slaan. Natuurlijk wel, anders worden de heren smerissen in hun rol belemmerd, hetgeen het enige is wat werkelijk niet mag, aldus de Oekraïense geleerde. Maar, waarschuwt Jebatsjenko, langer dan acht uur acteren mag niet van de vakbond. Dus na gedane arbeid gaat iedereen verplicht naar huis. Wie het niet laten kan en ook in zijn vrije tijd een gastrol wil spelen, moet het zelf maar weten.
In een voetnoot behandelt Jebatsjenko de rol van slachtoffer. Die lijkt meestal bescheiden. Maar het is niet nodig compassie met de betreffende acteur te hebben. Het slachtoffer is de smaakmaker van het toneel des levens. Geef die arme schlemiel daarom een extra applausje!