Rolmodellen

Johannesburg - Hoeveel Nederlandse scholieren zouden na het zien van Balkenende of Bos denken: ja, politicus, dat wil ik later worden. In Zuid-Afrika ligt dat anders. Bij een recent onderzoek waarin scholieren uit vijf beroepscategorieën mochten kiezen, koos een meerderheid voor politicus. Niet uit altruïsme, maar omdat politicus in Zuid-Afrika synoniem is geworden met een luxe leven.

Neem de leider van de ANC Jeugdliga, Julius Malema, de man met de grote bek die de afgelopen weken weer niet van de voorpagina’s en radiozenders weg te branden was. Malema is een geweldig voorbeeld van hoe je middels de politiek puissant rijk wordt. Dagblad The Star zette het onlangs op een rijtje: de 28-jarige Malema heeft twee huizen ter waarde van vijfhonderdduizend euro, waarvan een in de lommerrijke buitenwijk van Johannesburg. Een groot deel van de aankoopsom betaalde hij contant.

Kom je bij een feestje bij Julius thuis, dan kun je rekenen op Black Label en Moët & Chandon. De jeugdleider verdeelt zijn wegkilometers over een zwarte Mercedes AMG, een Aston Martin en twee Range Rovers. Op persconferenties verschijnt hij in Gucci-kostuum en draagt hij een Breitling-horloge ter waarde van 25.000 euro. Niks mis mee natuurlijk. En Malema verdedigt zich dan ook graag met de wedervraag of hij als ‘zwarte baby’ niet het recht heeft op de levensstijl die blanke Zuid-Afrikanen zich ook graag aanmeten. Waar het wel problematisch wordt, is bij de vraag waar dat geld vandaan komt. Malema heeft geen lange arbeidsgeschiedenis en zijn anc-salaris wordt geschat op tweeduizend euro per maand.

Dus gingen de media graven. Snel bleek dat Malema directeur is van enkele bedrijven die lucratieve contracten hebben bemachtigd in de Limpopo-provincie, Malema’s thuisbasis. Een van die bedrijven had zeker veertien miljoen euro uit de provinciekas ontvangen. Malema’s zakennetwerk bleek een gordiaanse knoop, met vertakkingen naar vage bedrijfjes, lokale bonzen en de departementen van Huisvesting en van Wegenbouw en Transport.

Malema foetert en draaikont, houdt vol dat hij niks misdaan heeft. Maar het net sluit zich. En niet alleen om hem, maar ook om andere politici die zo genoeglijk uit de regeringsruif eten. Hun positie, samen met het regeringsbeleid van Black Economic Empowerment, zorgt voor een immer volle buik. Het recept is simpel: zet een (zwart) bedrijfje op, 'win’ een regeringscontract en besteedt dat dan uit aan een bedrijf dat de expertise in huis heeft om het uit te voeren. De strijkstok is lang en er blijft veel aan hangen. En voor je het weet ben je nog rolmodel ook.