Rondvliegende kogels in Medellín

Medellín – Het zal je maar gebeuren: zit je lekker in de metrocable (een gondellift die deel uitmaakt van het openbaar vervoer in Medellín) van het uitzicht over de eindeloze barrios onder je te genieten, word je opeens geraakt door kogels die rivaliserende bendes diep beneden je lukraak de lucht in schieten. Het gebeurde het afgelopen jaar meermaals in Medellín, de vroegere thuishaven van Pablo Escobar.

De laatste jaren kruipt Medellín uit een dal van ellende. Voor velen geldt de stad inmiddels zelfs als een toeristische aanrader in Colombia. De toegenomen veiligheid heeft echter nog niet alle delen van de stad bereikt, weet Eddy Veldhuisen, een Nederlander die in Medellín met zijn Fundación Caminos in de armenwijken sociale projecten begeleidt. ‘Een paar maanden geleden was ik met vijftig kinderen van onze stichting op pad, toen we midden in een vuurgevecht terechtkwamen. De rivaliserende drugsbendes beschoten elkaar zelfs met granaatwerpers. Ik heb twee uur lang met mijn groep kinderen plat op de bodem gelegen. Ik hoef voorlopig even niet meer die wijken in.’

Burgemeester Aníbal Gaviria worstelt met een lastig dilemma: drugscriminelen bestrijden, of niet? Juist omdat de politie de afgelopen jaren behoorlijk succesvol was bij het uitschakelen van topmannen van drugsbendes in de stad, neemt het geweld toe, omdat de rivaliserende bendes proberen de ontstane machtsvacuüms te vullen. Volgens Wilmar Quintero, een Colombiaan die met Veldhuisen samenwerkt, is de veiligheid in sommige wijken daardoor juist afgenomen. ‘In delen van de stad, zoals in Comuna 8 de Marzo, kan ik niet meer komen. Overal in de wijk bestaan inmiddels fronteras invisibles, onzichtbare grenzen, door drugsbendes vastgelegd, die je niet mag oversteken.’

De toename van het geweld in de armen­wijken van Medellín heeft ertoe geleid dat sinds enkele weken honderden scholieren uit de Comuna 13 niet meer naar school gaan. Ook voor hen gelden de fronteras invisibles. Het gevaar is te groot dat ze in een vuurgevecht terechtkomen. Om de misdaad in Medellín te bestrijden heeft burgemeester Gaviria een ­bijzonder besluit genomen: mannen mogen geen andere man meer achter op hun brommer meenemen.

De reden: een van de meest geliefde methoden van Medellíns duizenden sicarios, huurmoordenaars, is om vanaf de bijrijderszit van de brommer het doelwit neer te schieten.