Arabische revolutie

Roodgloeiend

In een appartement in Caïro maken activisten en journalisten nog snel gebruik van een vergeten toegangspoort naar internet. Straks gaat ook de laatste provider uit de lucht.

Medium 11202473

CAÏRO - Door heel Egypte eisen honderdduizenden demonstranten al dagen het vertrek van president Moebarak. Het front van de confrontaties ligt in de centra van verschillende steden. Het onvermoeibare volk heeft de centrale macht voorlopig verdreven en de buurten worden ’s nachts bewaakt door gewapende burgermilities. Het leger bewaakt de overheidsgebouwen en houdt de wacht op strategische locaties in de stad. De communicatie is beperkt, sms-diensten liggen plat, de Arabische televisiezender Al Jazeera ligt voortdurend onder vuur en internet is niet toegankelijk. Althans, niet overal.
Slechts één van de drie internetproviders, de minst gebruikte, geeft nog toegang. De Egyptische beurs en andere financiële instituties in het land - cruciaal voor de Egyptische economie - zijn er namelijk op aangesloten. Een appartement op de westoever van de Nijl echter ook. Het is hier dat de veelbesproken Egyptische bloggers en twitteraars af en aan lopen om hun materiaal op internet te zetten en contact te houden met de buitenwereld. Een technologisch lek waar gretig gebruik van wordt gemaakt.
Activisten en journalisten hebben een provisorisch perscentrum ingericht en staan constant in verbinding met de hele wereld. Internationale persbureaus en mensen uit de menigte zetten de telefoons roodgloeiend. Maar het primaire medium is internet. Via Twitter, Facebook en een collectief blog wordt er contact gehouden met de buitenwereld.
NAAR EIGEN zeggen zitten ze hier om een stem te geven aan de mensen die Moebarak al dertig jaar het zwijgen oplegde. Deze mensen vechten de laatste dagen voor hun vrijheid en genieten van iets wat ze nooit gekend hebben. Maar de vrijheid brengt onzekerheid met zich mee. Geruchten verspreiden zich als lopende vuurtjes en iedereen lijkt het zeker te weten.
In het ‘perscentrum’ wordt de geruchtenstroom gefilterd. Berichten worden doorgebeld en gecontroleerd en er vinden discussies plaats over wat er naar buiten wordt gebracht. De aanwezigen hebben stuk voor stuk jaren ervaring met het repressieve regime van Moebarak en de interactieve wegen om dat te ontduiken. Al jaren wordt er via sociale media opgeroepen tot demonstraties en activisme. Maar áls er al iemand kwam opdagen, dan was het slechts een kleine groep, ondanks duizenden online aanmeldingen.
In de internationale media is er veel gesproken over de zogenaamde Facebook-generatie in het Midden-Oosten, over het 'twittergehalte’ van de huidige onrust in de Arabische wereld. Maar wat hier in het appartement aan de westoever van de Nijl benadrukt wordt, is dat online slechts een achterhoedegevecht woedt. De echte helden staan op straat, zo zeggen ze.
'Toch is het belangrijk dat we hier zitten’, zegt Hossam el-Hamalawy, een prominente blogger en activist. Al jaren blogt hij over en roept hij op tot de aanstaande revolutie, maar velen verklaarden hem voor gek. 'Maar nu gebeurt het echt!’ roept een uitzinnige El-Hamalawy. Hij heeft dagen achtereen op straat geleefd en komt foto’s en video’s uploaden. Volgens hem is het belangrijk om bondgenoten en sympathisanten in het buitenland op de hoogte te houden. 'En die bondgenoten wonen niet in het Witte Huis of op Downing Street’, aldus de blogger.

ACTIVISTEN van het front komen en gaan met berichten over de situatie op het centrale plein en elke dag lopen we met ze mee. Het aanzicht van de mensenmassa’s is ongelooflijk. Wat in het appartement in het klein gebeurt, speelt zich daar in het groot af. Eten en nieuws worden gedeeld en iedereen zorgt voor elkaar. Een meisje van in de twintig vertelt dat een noodhospitaal achter het centrale plein van Caïro medicijnen nodig heeft. Onmiddellijk wordt dit rondgebeld en geregeld.
De sfeer varieert van gespannen en gehaast tot gelaten, melig en enthousiast. Men is zich ervan bewust dat het appartement een luis in de pels is van de overheid en verwacht elk moment afgesloten te worden. Omdat de politie, die niet wordt vertrouwd, maandag weer terug is in de straten worden er voorzorgsmaatregelen genomen. Een enorme kast staat klaar om in geval van nood voor de deur geschoven te worden. Om de zoveel tijd wordt er gecommuniceerd met de gewapende burgers voor het huis. Net als in de rest van de stad staan daar mannen en jongens rond een vuurtje, met stokken, messen, zwaarden en geweren, om de orde te handhaven. Slapen doen we op banken, een aantal bedden en op de grond. Maar van slapen komt weinig. De adrenaline giert door ieders lichaam.
Op maandagavond, een dag voor de geplande Million Man March, valt om kwart over elf lokale tijd de internetverbinding weg. Via-via horen we dat mobiele telefoons, in afwachting van het protest van de volgende dag, ook plat zullen gaan. Een maatregel die het verzwakte regime vrijdag ook genomen had. Vlug worden de laatste belletjes gedaan, een laatste poging om internet terug te krijgen mag niet baten. Na een aantal dagen lijkt de laatste actieve cel internetactivisten nu ook slachtoffer te zijn van de technologische drooglegging van een spartelend regime.

foto: Anastasia Taylor-Lind/VII/HH