Streaming: ‘PEN15’

Roze string

PEN15. Maya (Maya Erskine), links, en Anna (Anna Konkle) © Alex Lombardi / Hulu

Het duurde even voordat ik de titel van de Amerikaanse comedyserie PEN15 begreep, maar als je eenmaal zover bent (hint: hij werkt alleen als je ’m leest) ben je meteen in de puberale mindset van de hoofdpersonen die, inderdaad, pubers zijn. PEN15 gaat over twee dertienjarige beste vriendinnen, Maya en Anna, die anno 2000, ergens in waar-dan-ook, USA, naar middle school gaan. Maya en Anna zijn geen nerds, maar ze horen ook niet bij de populaire kliekjes. Met beugels en ongemakkelijke lijven navigeren ze tussen verkeringen en ruzies door, en gaan ze van de eerste kus via de eerste keer dronken worden naar de eerste keer online gaan. (De historische setting van de noughties is sowieso heel zorgvuldig geschetst, met volop verwijzingen naar Spice Girls en glitterpennen en een algeheel nostalgisch gevoel.)

In grote lijnen volgt PEN15 zo de regels van het coming-of-age-genre, en dan met name de Amerikaanse variant daarop, wat betekent dat er een schoolbal is, dat er sleepovers zijn en dat de plot gretig gebruikmaakt van allerlei clichés: in scheiding liggende ouders, gedoe met een oudere broer, concurrentie met het populaire meisje. Maar dat vaste stramien wordt door de makers juist gebruikt om de grenzen van het genre te onderzoeken en net even om te buigen, op meer of minder subtiele wijze.

De minst subtiele manier is de invulling van de hoofdrollen, want Maya en Anna worden gespeeld door volwassen vrouwen, Maya Erskine en Anna Konkle, die de serie samen met regisseur en producer Sam Zvibleman ontwikkelden en schreven. Zo flauw als dat klinkt, dertigplussers die tieners spelen; meer iets voor een sketchshow dan voor een coming-of-age-serie, zo geslaagd is het resultaat. Erskine en Konkle zijn werkelijk één met de personages die ze spelen en dus compleet geloofwaardig. En op de momenten dat ze dat even niet zijn, bijvoorbeeld omdat al hun klasgenoten wél door echte tieners worden gespeeld, dan is dat op een gekke manier juist passend vervreemdend. Pubers zíjn tenslotte ook een combinatie van volwassen lijven en kinderlijk gedrag (of andersom) en dat hééft ook iets absurds. Iets lachwekkends. Bovendien klopt het ook wel, die lange Anna Konkle tussen al die kinderen, want dertien is bij uitstek een leeftijd die er bij iedereen anders uitziet: de een is nog klein en schattig, terwijl de ander al borsten of okselhaar heeft.

Ook op minder nadrukkelijke wijze wijkt PEN15 steeds nét even af van alle coming-of-age-clichés. Fijn is bijvoorbeeld de hilarische, zeer herkenbare manier waarop het onderwerp seksualiteit wordt behandeld: met een wild masturberende Maya en een roze string als magisch voorwerp. Zelden krijgt de ongebreidelde lust van tienermeisjes zoveel aandacht als hier, en wordt die zo serieus genomen. Maya’s lust wordt verbeeld als kinderlijk en onbeholpen, als allesoverheersend en schaamtevol, maar ook als een waardevolle bron van allerlei andere nieuwe gevoelens. Precies hierin tekent de kracht van de serie zich af, want PEN15 is grotesk en grappig, maar ook volkomen oprecht, ontroerend en warm.


Het eerste seizoen van PEN15 is geproduceerd door Hulu en in Nederland te zien via Ziggo. Ergens dit jaar zou het tweede seizoen moeten verschijnen