Commentaar: Amerika

Rumfelds ruimterally

Dat president George W. Bush voornamelijk de rol van marionet zou vertolken in het Witte Huis, gestuurd door getrainde Republikeinse handen, was voor sommigen een geruststelling bij zijn aantreden begin dit jaar. Het gevolg is echter dat zijn ministers meer ruimte dan ooit krijgen voor hun wilde ideeën.

Een en ander werd pijnlijk duidelijk toen minister van Defensie Donald Rumsfeld afgelopen week aankondigde dat het Amerikaanse defensiebudget in toenemende mate zal worden besteed aan de ontwikkeling van buitenaards opererende wapensystemen. Rumsfeld pleit voor een speciale militaire divisie die zich bezighoudt met de verdediging van de «Amerikaanse» ruimte. Amerika is volgens hem in toenemende mate afhankelijk van satellieten voor communicatieve en militaire doeleinden en de veiligheid van de «ogen en oren van de VS» moet gewaarborgd worden.

Om te beginnen moet er een ruimteschild komen om aanvallen met ballistische raketten te kunnen weren, maar ook over offensieve ruimtewapens wordt druk gespeculeerd. Een vijftal experimenten met het ruimteschild wees uit dat het raket afweersysteem onvoldoende functioneert om van enige betekenis te zijn voor de afweer van raketten, maar Rumsfeld wil het schild toch in de ruimte hangen; daar kunnen de mankementen óók verbeterd worden.

Rumsfeld heeft zijn campagne voor de ruimte-exploratie zorgvuldig voorbereid. Voor de rechtvaardiging van het rakettenschild verwijst hij naar de conclusie van een commissie die in 1998 een profielschets maakte van de huidige Amerikaanse vijanden: Libië, Noord-Korea en Iran, schurkenstaten die in 2005 kunnen beschikken over raketten die reiken tot Amerikaans grondgebied. Rumsfeld was zelf voorzitter van die commissie. Vlak voor zijn aantreden als minister was Rumsfeld bovendien voorzitter van een speciale ruim tecommissie die de noodzaak van ruimtewapens onder de loep moest nemen. Het advies: Amerika moet openstaan voor het benutten van de ruimte. Bedreigingen kunnen zo worden afgeschrikt en aanvallen afgeweerd.

Een adviescommissie moet onafhankelijk advies uitbrengen aan de minister, maar Rumsfeld adviseerde tweemaal achtereen zichzelf en plaveide zo zijn eigen weggetje. Kosten van het ruimteschild worden geschat op meer dan honderd miljard. Saillant detail is dat maar liefst acht ondernemingen die zich bezighouden met ruimtetechnologie in de laatste adviescommissie vertegenwoordigd waren.

Dat de bouw van zo'n schild een nieuwe wapenwedloop in de hand kan werken, dat moedwillig terrorisme zonder raketten even effectief kan zijn en dat de bouw van het ruimteschild in strijd is met internationale verdragen die meer deden voor de vrede dan enig wapen doet Rumsfelds preoccupatie met Star Wars niet afnemen. Bush heeft hem de ruimte gegeven om zichzelf te vereeuwigen en die laat hij zich niet meer afpakken.