Russische gevaren: van ijspegels tot blauwe emmers

Moskou - Allerlei dingen maken van Rusland een gevaarlijk land. Goedkope drank en sigaretten om te beginnen. Of schaars geklede vrouwen die loeren op financieel gewin. Met wat overleg zijn dit soort universele bedreigingen best te bezweren. Dan zijn er de kwesties waar je je minder makkelijk tegen verweert. Vaak ook iets Russischer van aard. Zoals de jaarlijkse zelfmoordaanslag in de metro of op het vliegveld, die doorgaans verband houdt met Ruslands veldtochten in de Kaukasus. Nog zo'n Russisch gevaar zijn de meterslange ijspegels (sosulki) die zonder waarschuwing daken en dakgoten verlaten. Een vriend liet onlangs beschroomd zien hoe zo'n ding dat van zijn balkon zevenhoog had losgelaten zich op de achterbank van een geparkeerde Mercedes had genesteld. Elke winter sterft er wel iemand doordat zo'n pegel zich speersgewijs door zijn schedel boort. Direct daarna en eerder niet volgt dan de politieke opdracht om alle daken onmiddellijk schoon te maken. Terwijl ik dit schrijf zie ik aan de overkant een zo te zien Kaukasische jongen zonder enig touw om zijn middel de sneeuw van een 25 meter hoog dak duwen.
In dat genre gevaren past ook de keihard voorbij scheurende auto met zwaailicht (michalka). Mensen die politiek een beetje wat voorstellen in Rusland laten zich vervoeren in een geblindeerde jeep of Zuid-Duitse limousine met zwaailicht en sirene. Stoplichten, kruispunten, zebrapaden, eenrichtingswegen - het zijn allemaal betekenisloze begrippen voor de eigenaar van een michalka. Gewoon lekker gas geven, het liefst op de baan van de tegenliggers.
Normale Russen worden hier driftig van. En terecht, want er vallen regelmatig doden. Overstekende mensen of bezitters van kleine auto’s zijn al snel de dupe van een ontmoeting met een honderd kilometer per uur rijdende terreinwagen van 2500 kilo. En nu mag u raden wat er gebeurt met de chauffeurs en de eigenaars van de limousines. Jawel, die worden steevast vrijgesproken.
Uit protest daartegen rijden sommige Russen nu met een blauw emmertje op hun dak. En daar worden ze dan weer voor beboet. Want iemand doodrijden is één ding, een blauwe emmer op je dak is iets heel anders en behoorlijk gevaarlijk. Laatst zag ik een man met een blauw emmertje op zijn brommer. Dat kon de politie mentaal niet aan, en hij mocht dus doorrijden. Nu er vorige week weer een slachtoffer viel, hebben de ‘blauwe emmers’ besloten tot een protestrit over de drukste uitvalsweg richting de buitenhuizen van de elite. Zaterdag aanstaande zullen ze geen enkele opdringerige auto voorbij laten rijden. De veroorzaker van het laatste ongeluk, presidentieel adviseur Garry Minkh, onthoudt zich van commentaar en lijkt zich vooralsnog niet druk te maken. Minkh volgde recent een man op die omkwam toen tijdens een illegale jachtpartij diens helikopter uit de lucht viel - ook een tamelijk Russisch gevaar, zij het dan alleen voor de rijken - en ziet risico’s vast als een vanzelfsprekend deel van het bestaan.