Russische rokade

Moskou – Een rokade noemen ze het ook wel, de wisseling van de wacht tussen Vladimir Poetin en Dmitri Medvedev. Naar de manoeuvre in het schaken waarbij koning en toren van plaats wisselen. Russen zijn nu eenmaal gek op schaken, dus vooruit. Maar terwijl de media er tamelijk opgewonden over doen, slaat het niet over op de mensen die ik spreek. Ze halen overwegend hun schouders op over de zoveelste autocratische actie van hun bestuur. Niet omdat het ze niks kan schelen, maar omdat ze er niet zo veel aan kunnen doen. Je kunt net zo goed boos worden op de regen.

Iedereen gaat er nu vanuit dat Poetin er nog zeker tien jaar zit. Zo niet dat hij dood uit het Kremlin zal moeten worden gedragen, zoals de meeste van zijn voorgangers. Is zijn verlichte despotisme nou goed of slecht voor het land? Uitgangspunt moet zijn dat Rusland de afgelopen eeuw meer ellende kende dan Nederland sinds de oerknal. Dat het al heel wat is om in rust te kunnen leven wordt licht vergeten. Een land zo groot als de halve wereld, met even veel etnische spanningen als atoombommen, laten meekabbelen in het mondiale gebeuren is geen slechte uitgangspositie.

Door een wat economischer bril gezien is Poetin niet meer dan een roverhoofdman. Namens een kleine club mensen plundert hij de kolossale Russische bodemschatten. De kleine middenklasse en de groeiende groep gepensioneerden profiteren ook wel wat van de welvaartsgroei van de afgelopen jaren. Maar de gewone Russen zouden er een stuk meer aan hebben als de hand over hand toenemende corruptie bestreden werd. Als ze school, dokter, politie en leger konden benaderen zonder eerst met flappen te moeten zwaaien. Daar heeft Poetin niet echt veel zin in, want het zou direct aan zijn eigen kliek raken.

Binnenkort duiken Mark Rutte en Uri Rosenthal op in Moskou. Ze beloofden te vragen hoe het zit met Sergej Magnitski, die omkwam in een gevangenisziekenhuis. Als je langer dan drie seconden over die kwestie nadenkt – een advocaat die belastingontduiking bestreed (!) wordt opgesloten, krijgt een jaar lang geen medische hulp of contact met zijn familie en sterft – dan weet je dat de rot heel erg diep in het systeem zit. Rutte komt ongetwijfeld met een opbeurend antwoord terug (‘ze gaan er serieus naar kijken’). En met een tas vol gas.