Rutte en Trump doen ‘The Apprentice’

Washington – Mark Rutte kan een nieuwe bijnaam claimen. Hij is de man die nee zei, op bezoek in het machtigste kamertje ter wereld. ‘Nee’, zei Rutte toen Trump suggereerde dat ongeacht welke uitkomst in het handelsconflict tussen de VS en de EU positief was – deal of geen deal. Een harde stellingname kon op het lijstje van onderhandelingstactieken worden afgevinkt.

Rutte zei nog meer. ‘Your desk is tiny’, aldus de Nederlandse premier tegen de leider van de machtigste democratie ter wereld. Een deemoedig ‘I know’ was het antwoord.

Daarna werd de pers naar buiten gestuurd en was de Oval Office van Trump, Rutte, handelsminister Sigrid Kaag en de ceo’s van vijf Nederlandse bedrijven die Rutte op sleeptouw had genomen. De meeste wereldleiders zouden proberen elke minuut met Trump te claimen. De Nederlandse premier stond de helft van zijn tijd af aan de bestuursvoorzitters van onder andere Shell, Philips en Schiphol. Ze mochten hun business ‘pitchen’. Rutte toonde zich de bekende kampioen van het Nederlandse bedrijfsleven. Even kon Trump weer de rol spelen van strenge beoordelaar van zakelijke plannetjes zoals in The Apprentice.

Uiteraard voerde Trump de regie. Hij overstemde Rutte tijdens de korte gedachtewisseling voor het vertrouwelijke gesprek begon en greep de korte tijd met de pers aan om zijn visie te geven op Mexico, de who en de benoeming van een nieuwe hoge rechter. Onderwerpen die niets met de komst van Rutte te maken hadden, maar waarvan Rutte het ogenschijnlijk prima vond dat ze aandacht tijdens dit bezoek opeisten.

De belijdenis van de Hollands-Amerikaanse vriendschap was deze keer tot de kern teruggebracht: zakelijke belangen en de banen die wederzijdse investeringen opleveren. Hier leek geen bonding plaats te vinden over een gedeelde missie, op de manier waarop Reagan en Lubbers over kruisraketten spraken of Clinton en Kok elkaar omhelsden als kopstukken van de Derde Weg. Evenmin was Rutte een schoothondje, zoals Balkenende werd genoemd toen hij bij Bush junior aanschoof.

De formule-Rutte was deze keer vermengd met een vleugje art of the deal. Altijd blijven glimlachen – ook tegen een president die de Europese Unie voor een boevenbende uitmaakt – en de politiek van weinig opsmuk bedrijven. Het Nederlands belang, gedefinieerd als veiligheid en banen, onder de aandacht brengen, daar ging het volgens Rutte om. Wie niet te hoog inzet, gaat al snel als winnaar naar buiten.