‘s Werelds stabielste dictatuur en het Egyptische scenario

Peking - Deze week werd bekend dat China nu echt de grootste economie ter wereld is na de Verenigde Staten, maar van feestgedruis was weinig te merken. Want in werkelijkheid maakt Peking zich zorgen. De val van het regime in Egypte komt als een pijnlijke herinnering dat dictaturen niet het eeuwige leven hebben. Peking is gebiologeerd door het perspectief dat het wel eens eenzelfde lot onder ogen zou moeten zien - waarschijnlijk niet binnenkort, maar mogelijk wel in de toekomst.

Dat is misschien wonderlijk, want oppervlakkig gezien lijkt er niet één dictatuur stabieler in het zadel te zitten dan de Chinese communistische partij. Naar algemene verwachting laat China binnen tien jaar ook de VS economisch achter zich, en ook op politiek vlak lijkt er nauwelijks een wolkje aan het firmament. De toch al weinige dissidenten zijn veilig geïsoleerd en hebben sowieso nauwelijks bekendheid. De kans dat een woedende meute hen uit de gevangenis komt ontzetten is ronduit nihil.

Maar dieper gegraven zijn er wel degelijk ongemakkelijke vergelijkingen te vinden met Egypte. Dat ook China’s gefrustreerde massa’s eens het bloed van hun leiders zullen opeisen, valt niet uit te sluiten. Die fameuze economische vooruitgang kan nu eenmaal niet eeuwig worden voortgezet en zodra daar de klad in komt, is het regime in moeilijkheden. Als dat niet door een economische crisis gebeurt, dan wel door de onstuitbare vergrijzing van de bevolking. Tegen 2025 is al een op de vijf stedelingen zestig jaar of ouder. ‘De deal in dit land is dat de partij zorgt voor steeds meer geld in de portemonnee van de mensen’, zegt commentator Xu Zhiyuan in een gesprek. 'In ruil daarvoor dient eenieder zich buiten de politieke besluitvorming te houden. De legitimiteit valt onder de regering weg zodra die belofte niet langer kan worden vervuld.’

Nu al komen, net als in Egypte, ook Chinese academici nauwelijks nog aan passend werk en het geduld van de bevolking wordt getart door razendsnel stijgende voedselprijzen. Volgens een enquête eerder deze week onder 370.000 burgers zijn de exploderende woningprijzen de voornaamste klacht, gevolgd door het vrijwel ontbreken van sociale zekerheid. Tezamen geldt dat als een klassiek recept voor onrust. Maar dat China binnenkort weer wordt geteisterd door een revolutie kan ook Xu niet geloven. 'Daar is de greep van de autoriteiten even iets te sterk voor’, zegt hij. 'Aan de andere kant valt te betwijfelen of ze op termijn niet hun eigen graf gaan graven door louter met paniek en paranoia te reageren op iedere uiting van onvrede. Flexibiliteit en realiteitszin zijn nu eenmaal niet hun beste kant.’